Radio Logo
RND
Höre {param} in der App.
Höre នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ in der App.
(7.565)(6.472)
Sender speichern
Wecker
Sleeptimer
Sender speichern
Wecker
Sleeptimer
StartseitePodcastsGesundheit
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Podcast នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ
Podcast នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

hinzufügen

Verfügbare Folgen

5 von 24
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - តើ​អ្នក​ជំងឺប្រភេទ​ណា អាច​ជា​ពី​ជំងឺ​អេដស៍​ ឬ​ស៊ីដា ​​ទៅ​វិញ​ដោយ​ឯងៗ បាន ?
    ឆ្នាំ​នេះ​ជា​គម្រប់​៤០​ឆ្នាំគត់​ នៃ​ការ​លេច​ឡើងដំបូង​​នូវ​ជំងឺ​ស៊ីដា​ឬ​អេដស៍​នៅ​ពេល​ពិភពលោក។ ៤ទសវត្សរ៍​​ក្រោយ ទោះ​បី​ជា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ជឿន​លឿន​ខ្លាំង ក៏ជំងឺ​អេដស៍​នៅ​តែ​ជា​តំណាង​គ្រោះ​ថ្នាក់​ គ្មាន​ថ្នាំព្យាបាល និង​គ្មាន​ថ្នាំ​បង្ការ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​​មាន​អ្នក​ជំងឺ​ពីរ​នាក់​បាន​ជា​ដោយ​ឯងៗ​ពី​ជំងឺ​ស៊ីដា។ តើ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពន្យល់​ហេតុការណ៍​នេះ​យ៉ាង​ដូចម្តេច ? ហើយ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ពិភពវេជ្ជសាស្ត្រ​​ដែល​កាន់​តែ​ជឿន​លឿន​ជា​លំដាប់ នៅ​តែ​​មិនទាន់​​អាច​រក​ឃើញ​ថ្នាំ​ព្យាបាល​និង​បង្ការ​ជំងឺ​ស៊ីដាបាន​ ? ស្រ្តី​ជាតិ​អាហ្សង់ទីន អាយុ ៣០ឆ្នាំ បាន​ឆ្លង និង​មាន​ផ្ទុក​មេរោគ​ជំងឺ​ស៊ីដា តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៣​មក ទើប​ត្រូវ​បានក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​​ប្រកាស​ កាលពី​ថ្ងៃទី ១៦​វិច្ឆិកា ២០២១ ថា​បាន​​ជា​ពី​ជំងឺ​ស៊ីដា ដោយ​ពុំ​បាន​ទទួល​ថ្នាំ​ព្យាបាលអ្វី​សោះ​ លើក​លែងតែ​ក្នុង​ពេលពរពោះ ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​គ្រោះ​ចម្លងស៊ីដា​ទៅកូន។ ដើម្បី​គោរពសិទ្ធិសុំ​មិន​បញ្ចេញ​អត្តសញ្ញាណ ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​អន្តរជាតិ​បាន​ប្រសិទ្ធនាម​អ្នក​ជំងឺជាតិ​អាហ្សង់ទីន​នេះ​ថា Esperanza  “អ្នក​ជំងឺជាទីសង្ឃឹម”។ អ្នក​ជំងឺ​រូប​នេះ​បានទទួល​បាន​ការ​​​​តាម​ដានសុខភាព​ ពិនិត្យ​ឈាម អាដេអិន និង​វិភាគ​កោសិកា ជា​រឿយៗ តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៧មក។ ​ នៅ​ឆ្នាំ​២០២០ ក្រោយពី​បាន​​ឆ្លង​ទន្លេកូន​ទីពីរ​​រួច អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ បាន​ធ្វើ​ការ​វិភាគ​លម្អិត ទឹកភ្លោះ​របស់​ស្ត្រីនោះទៀត។ ជា​លទ្ធផល​ គ្មានសល់​​ដាន​មេរោគ​ស៊ីដា ឬ​អេសដ៍ ក្នុង​កោសិកា​របស់​គាត់​សោះ។ នេះ​ជា​ករណី​ជាសះស្បើយ​​ពី​ជំងឺ​ស៊ីដា ដោយ​ឯកឯង​ទីពីរ​ហើយ​ដែល​មាន​កត់​ត្រា​ក្នុង​បញ្ជី​របស់​​ពិភពលោក។ ​ករណី​ជា​ពី​ជំងឺអេសដ៍​ ដំបូង​គេ​បង្អស់ ដោយ​គ្មាន​ទទួលថ្នាំព្យាបាល​ពន្យារ​ជីវិត​ប្រភេទ​អង់ទីរ៉េត្រូវីរ៉ូ សោះ គឺ​ជា​បុរស​វ័យ​ចំណាស់​អាយុ​ខ្ទង់​៦០ឆ្នាំ រស់​នៅ​សាន់ហ្វាន់ស៊ីស្កូ សហរដ្ឋ​អាមេរិក កាលពី​ឆ្នាំ​២០២០ដែរ។ ​ដំណឹង​ស្តី​ពីការ​ជា​ដោយ​ធម្មជាតិ​ពីជំងឺ​ស៊ីដា អាច​ត្រូវ​បាន​គេ​បកស្រាយ​ពន្យល់​ថាមានជំពូក​​មនុស្ស​ មួយ​ក្រុម​តូច ប្រមាណ​ពី ០,៥ទៅ​១% នៃ​ប្រជាជន​សរុប​លើ​ពិភពលោក កើត​មក​ពី​ប្រព័ន្ធទប់​ទល់​​ឈ្នះ​នឹង​មេរោគស៊ីដា​ ​ពី​កំណើត។​ ជា​សម្បត្តិ​ធម្មជាតិ​ពី​កំណើត​ដ៏​កម្រ។ វាមិន​ខុស​ពី​អ្វី​ដែល​យើង​ធ្លាប់ប្រទះ​ដោយ​ជាក់​ស្តែង​ក្នុង​សង្គម​ ក្នុង​គ្រួសារ​តែមួយ តែ​កូន​ខ្លះ​ឈឺ​ច្រើន កូន​ខ្លះ​កើតមក​មាន​សុខភាព​ល្អ ​មិន​ចេះ​ឈឺ​រហូត​ដល់​ចាស់​ស្លាប់។ មនុស្ស​ខ្លះ​កើត​មក​មាន​ហ្សែនខ្លាំង​អាច​​ការពារ​ និង​រារាំង​មិន​ឱ្យ​មាន​ការ​បង្ក​រោគ​ទេ អាច​យក​ឈ្នះ​លើ​គ្រប់​មេរោគ។ ខ្លះ​ទៀត អាច​ឆ្លងមេរោគ​និង​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ តែ​ក៏​អាច​កម្ចាត់កម្ចាយ​មេរោគនោះ​បាន​ទៅ​វិញ​ ដោយ​ខ្លួនឯង។ តែ​មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​ បើ​ឈឺហើយ​នឹង​ត្រូវ​ការ​ការ​ព្យាបាល​ ការព្យាបាលជំងឺ​ស៊ីដា​ដោយ​ប្រើ​ថ្នាំ​ពន្យារ​ជីវិត​ប្រភេទ​អង់ទីរ៉េត្រូវីរ៉ូ រហូត​អស់​មួយ​ជីវិត បើ​ពុំ​នោះ​ទេ វីរុស​នឹង​កម្រើក​ឡើង​វិញ​ ហើយ​ងើប​មក​វាយប្រហារ​បង្កឱ្យ​អ្នក​​ជំងឺអាច​ធ្លាក់​ខ្លួន​បាន​វិញ។ នៅលើពិភពលោក​យើង​នេះ មានអ្នកជំងឺ​ស៊ីដា​សរុប​តែ​បួន​នាក់​គត់ ដែល​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ទទួល​ស្គាល់​ថា​បាន​ជាដាច់​ពី​ជំងឺ​ស៊ីដា ៖ ពីរករណី​បាន​ជា​ដោយ​ធម្មជាតិ ដូច​មាន​រៀប​រាប់​ខាង​លើ និង​​ពីរ​នាក់ទៀត ​បានជា​ដោយ​មានការ​ព្យាបាល នោះគឺករណី​អ្នក​ជំងឺនៅ​ប៊ែរឡាំង ម្នាក់​និងអ្នក​ជំងឺ​នៅឡុងដ៍ម្នាក់។ អ្នក​ជំងឺស៊ីដា ជាតិ​អង់គ្លេស​ រស់​នៅ​ទីក្រុង​ឡុងដ៍ ឬ​ហៅ​ អ្នក​ជំងឺ​ឡុងដ៍ ​​បាន​ជា​ពី​ជំងឺស៊ីដា បន្ទាប់​ពី​ទទួល​ការ​វះកាត់​បន្សាំ​កោសិកា ដើម្បី​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហារីក។ អ្នកជំងឺ​បាន​ជា​ពីជំងឺ​មហារីក​ហើយ​ កោសិកា​ដែល​ឆ្លង​វីរុស​ហ៊ីវ​ក៏​ត្រូវ​បាន​លុបបំបាត់ និង​ជំនួស​មកវិញនូវ​កោសិកា​ល្អ ក្នុង​អំឡុង​ពេលព្យាបាល​ជំងឺមហារីក។ ចាប់ពីពេលនោះ​មក​អ្នកជំងឺឡុងដ៍​ក៏​លែងលេប​ថ្នាំ​ពន្យារជីវិត​រហូតមក។ បើ​តាម​ការ​សិក្សាជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត នេះ​ជា​​ក្រុម​អ្នក​ជំងឺមួយ​ប្រភេទទៀតដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា “contrôleurs d’élite” អាច​កម្ចាត់​វីរុស​ហ៊ីវ​បានពុំ​បាច់​ត្រូវ​ការ​ជំនួយ​ជាថ្នាំ​ព្យាបាល​ជីវិត​អង់ទីរ៉េត្រូវីរ៉ូ​​ទៀតទេ។ លទ្ធ​ផល​ជា​ទីគាប់​ប្រសើរ​នេះ ក៏​មិន​មែន​ជា​ការ​ចៃដន្យ​ទាំងស្រុង​ឡើយ។ អ្នក​ផ្តល់​អំណោយ​កោសិកា​សម្រាប់​យកមក​ធ្វើ​បន្សាំសរីរាង្គ ជា​មនុស្ស​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​អ្នកមាន​ហ្សែនខ្លាំង​ទល់​នឹងការបង្ករោគ​ ទល់​នឹង​​មេរោគ​ហ៊ីវ។ ពោលគឺ​អាច​ស្រដៀង​និង​ស៊ី​ជាមួយ​ករណីជា​ដោយ​ធម្មជាតិ​របស់​ អ្នក​ជំងឺ​អាហ្សង់ទីនEsperanza។ ការ​ជា​ដោយ​ធម្មជាតិ​ពី​ជំងឺ​ស៊ីដា ទាំង​ពីរ​ករណី​នេះ បាន​ផ្តល់​សន្ទុះ​ថ្មី​ដល់​ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៅ​លើ​ពិភពលោក ដែល​ខិត​ខំប្រឹង​ប្រែង​សិក្សា​អស់​ជា​ច្រើនថ្នាំ​មក​ហើយ​ដើម្បី​រក​ថ្នាំ មក​ព្យាបាល​ជំងឺស៊ីដា។ ​សម្រាប់​ពេល​នេះ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​​បន្ត​តាមដាន​អ្នក​ជំងឺ​អាហ្សង់ទីន ​ដើម្បី​បាន​យល់​អំពី​យន្តការ​ដែល​ឱ្យ​នាំឱ្យ​គាត់​បាន​ជា​សះស្បើយ​ពី​មេរោគ​ហ៊ីវ និង​ពិសេស​ដើម្បី​អាចចម្លងយន្តការ​ជា​របស់​Esperanza ឱ្យ​​ចេញ​ជា​ថ្នាំព្យាបាល​ ឬ​វ៉ាក់សាំង។ ជា​ថ្នាំ​ដែល​អាច​មាន​សមត្ថភាព​​ផ្តល់​ភាព​ស៊ាំ​ ភាព​ធន់​​នឹង​វីរុស​ហ៊ីវ ឬ​ទៅបង្រៀន​ប្រព័ន្ធ​ការពារខ្លួន​ឱ្យ​ចេះ​គ្រប់គ្រងវីរុស​ដោយ​មិន​ប្រើថ្នាំ។ ហេតុ​អ្វី​ពិភពវេជ្ជសាស្ត្រ​មិន​អាច​បិទ​បញ្ចប់​ជំងឺ​ស៊ីដា ឬ​អេដស៍ បាន ? នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ក្តី​សង្ឃឹម​ថ្មី ប៉ុណ្ណោះ! ក្នុង​ពេល​រង់ចាំ និង​៤ទសវត្សរ៍​ ក្រោយ​ការ​ប្រកាស​រកឃើញ​ករណី​កើត​ជំងឺ​ស៊ីដា​ឬ​អេដស៍​ដំបូង មេរោគ​ ហ៊ីវ HIV នៅ​តែ​បន្ត​គំរាម​កំហែង​មនុស្សជាតិ​។ គិត​មក​ទល់​ពេល​នេះ ​ពិភពលោកមានថ្នាំ​ព្យាបាល​ពន្យារ​ជីវិត​​និង​វិធី​ការពារ​កុំ​ឱ្យ​ឆ្លង​ជំងឺ​ស៊ីដា​ ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់​ណាស់។ ការព្យាបាល​ដោយ​ប្រើ​ថ្នាំ​ ពន្យារ​ជីវិត ប្រភេទ​ អង់ទីរ៉េត្រូវីរ៉ូ ជា​ថ្នាំគ្រាប់​លេប​ជា​ប្រចាំ​រាល់​ថ្ងៃ អាច​ជួយ​ការពារ​សុខភាព​អ្នក​ផ្ទុក​មេរោគ​អេដស៍​មិន​ឱ្យ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ធ្ងន់ និង​ចម្លង​ទៅ​អ្នក​ដទៃ​បាន​ដល់​ទៅ​៩៩%។ ប៉ុន្តែ​គេ​នៅ​តែ​ពុំ​ទាន់​រក​ឃើញ​ថ្នាំ​ព្យាបាលឱ្យ​ជា​ដាច់​ ឬ​ថ្នាំ​បង្ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​ស៊ីដាបាន​នៅឡើយ​ទេ។ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ត្រូវ​ការ​ប្រើពេល​វេលា​ច្រើន​ម្ល៉េះ ?! ចម្ងល់​និង​សំណួរ មាន​ចោទ​កាន់​ខ្លាំង នៅពេល​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ បាន​ចូល​មក​រាតត្បាត ហើយ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ថ្នាំ​បង្ការ ក្នុង​រយៈ​ពេល​មិន​ដល់​មួយ​ឆ្នាំផង។ នេះ​ជា​ចម្ងល់​ដ៏​សមហេតុផល​មួយ​។ តែ​ស៊ីដា ខុស​ពី​កូវីដ​១៩។ អង់ទីក័រ​មនុស្ស​អាច​យក​ឈ្នះ​លើ​មេរោគកូវីដ១៩​បាន​១០០% តែ​មិន​អាច​យក​ឈ្នះ​មេរោគ​ស៊ីដាបានទាំងស្រុងទេ។ ដូច្នេះគេ​មិន​អាច​យកមក​ប្រៀប​ធៀប​គ្នា​បាន​ទេ។ តែ​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​​ក៏​កម្មវត្ថុ​ចង់​បិទ​បញ្ចប់​ជំងឺ​ស៊ីដា​ឬ​អេដស៍ នៅត្រឹម​​ឆ្នាំ ២០៣០ មិន​អាច​សម្រេច​ទៅ​បាន​ ដូច​ការ​គ្រោង​ទុក​ទេ។ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​ស៊ីដា​ មាន​ការ​យឺតយ៉ាវ​យ៉ាង​ដូច្នេះ ? ការ​យឺត​យ៉ាវនេះ​មិនមែន​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​ខ្វះ​ចំណេះ​ដឹង​ ឬ​កង្វះ​ឧបករណ៍​សម្រាប់​យក​ឈ្នះលើ​​ជំងឺ​ស៊ីដា​ទេ តែ​បណ្តាល​មក​ពី​វិសមភាព​នៃ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ដែល​មក​រាំង​ស្ទះ​ដំណោះស្រាយ​នៃ​ការ​ការពារ​និងព្យាបាល​ ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព។​ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ក្នុង​ឱកាស​ទិវា​ពិភពលោក​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​ស៊ីដាឬ​អេដស៍ ថ្ងៃទី ១​ធ្នូ ២០២១ អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ បាន​កំណត់​ប្រធានបទ​ “បិទ​បញ្ចប់​វិសមភាព បិទបញ្ចប់​ជំងឺ​ស៊ីដា និង​ជំងឺ​រាតត្បាត” ផ្សេ​ងទៀត​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ វិសមភាព​សេដ្ឋកិច្ច សង្គម វប្បធម៌ និង​តុលាការ ត្រូវ​តែ​បិទ​បញ្ចប់​ ជា​បន្ទាន់​ ប្រសិន​បើ​ពិភពលោកចង់​បិទបញ្ចប់​ជំងឺ​ស៊ីដា ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០៣០។ គេអាចគិត​ថា​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​មាន​វិបត្តិ​កូវីដ​១៩​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​យ៉ាង​ដូច្នេះ មិនមែន​ជាពេលវេលាដែល​ត្រូវ​ផ្តល់​អាទិភាពដល់ការលុប​បំបាត់​វិសមភាព​សង្គម​និង​វិសមភាព​ផ្សេង​ទៀត​ទេ។ តែ​បើ​គេ​មិន​អាច​ជំនះ​វិសមភាព​បាន នោះ​គេ​ក៏​មិន​អាច​ដើរ​ចេញ​ផុត​ពី​វិបត្តិ​នេះ​បាន​ដែរ។ ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​វិសមភាព​ មិនមែន​ជាពាក្យ​សន្យា​ថ្មី​ស្រឡាង​ទេ ប៉ុន្តែ​ជា​ភាពបន្ទាន់​ដែល​ត្រូវ​សម្រេច​។ កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៥ គ្រប់​ប្រទេស​បាន​សន្យា​កាត់​បន្ថយ​វិសមភាព ក្នុង​កំរិត​ថ្នាក់​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ដើម្បី​ការ​អភិវឌ្ឍ​ជា​និរន្តរ៍​។ ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​វិសមភាព ជា​ការ​ចាំបាច់​ក្នុង​ការ​លុប​បំបាត់​ជំងឺ​ស៊ីដា ប៉ុន្តែក៏​ដើម្បី​លើក​កម្តើង​សិទ្ធិរបស់​ប្រជាពលរដ្ឋ របស់​បុគ្គល​ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​ជាមួយ​នឹង​វីរុស​ហ៊ីវ  និង​ដើម្បី​លើក​ស្ទួយ​សង្គម​​ ក្នុង​ការ​ត្រៀម​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺរាតត្បាត​កូវីដ​១៩ និង​ជំងឺរាតត្បាត​ផ្សេង​ទៀត ព្រមទាំង​ដើម្បី​សម្រួល​ស្ថិរភាព​និងការស្ទុះ​ឡើង​វិញ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច។ ប្រសិន​បើ​គ្រប់​ប្រទេស​គោរព​ពាក្យ​សន្យា​កាត់​បន្ថយ​វិសមភាពបាន នោះ​គេ​អាច​នឹង​សង្គ្រោះ​ជីវិត​មនុស្ស​បាន​រាប់​លាន​នាក់ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​សង្គម​ទាំង​មូល​នៅលើ​ពិភពលោក​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។ បិទ​បញ្ចប់​វិសមភាព​តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​ការប្តូរ​ផ្លាស់ នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច​និង​សង្គម​។ នេះ​ជា​ភារៈ និង​ទំនួលខុស​ត្រូវ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នីមួយៗ ដែល​ត្រូវ​ប្រែក្លាយ​ពាក្យ​សន្យា​ជា​សកម្មភាពជាក់ស្តែង។ ​ឆ្នាំនេះ ទិវា​ពិភពលោក​ប្រឆាំង​នឹងស៊ីដា សូម​រលឹក​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​អស់​ថាវិសមភាព​ពិភពលោក​ ប៉ះពាល់លើ​មនុស្ស​គ្រប់រូប មិនថា​អ្នក​ជា​នរណា ឬ​នៅទីណាទេ៕
    12/1/2021
    8:54
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម ហេតុអ្វី​ត្រូវ​ឧស្សាហ៍ប្តូរ​កន្លែង​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន ?
    ទឹកនោម​ផ្អែម​ជា​ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ដែល​លេច​ឡើង​ នៅ​ពេល​សរីរាង្គ​លំពែង​លែង​អាច​ផលិត​ជាតិ​ស្ករ​អាំងស៊ុយលីន បាន​គ្រប់គ្រាន់ ឬ​នៅ​ពេលលំពែង​លែង​មាន​សមត្ថភាព​ប្រើប្រាស់​ជាតិ​ស្ករដែល​ខ្លួន​ជា​អ្នក​ផលិត​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ។ ទៅ​តាម​កំរិត​នៃ​ការ​បាត់​បង់​សមត្ថភាព​របស់​លំពែង ​អ្នក​ជំងឺជួន​​ត្រូវ​តែប្រើ​ថ្នាំ​ ឬ​ជួន​ត្រូវ​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន​បន្ថែម​។ ក្នុង​ករណី​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន ទស្សនាវដ្តី​វេជ្ជសាស្ត្រ Prescrire បាន​ចេញ​ផ្សាយ​អត្ថបទ​មួយ​ រំលឹក​ថា ត្រូវ​តែ​ឧស្សាហ៍​ប្តូរ​ទីតាំង​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន ទើប​ថ្នាំ​​មាន​ប្រសិទ្ធភាព។ ហេតុ​អ្វី បា​ន​ជា​ដូច្នេះ ?!  ចំនួន​អ្នក​កើត​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម បាន​កើន​ឡើង​ពី ១០៨​លាន​នាក់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨០ ដល់ ៤២២​លាន​នាក់ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤។ ហើយ​ប្រេវ៉ាឡង់​នៃ​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​បាន​កើន​ឡើង​លឿន​និង​ខ្លាំង នៅក្នុង​ប្រទេស​មាន​ចំណូល​មធ្យម​និងប្រទេស​ក្រីក្រ ជាង​នៅក្នុង​ប្រទេស​មាន​ចំណូល​ខ្ពស់​និង​ជឿនលឿន។  ទឹកនោម​ផ្អែម​ជា​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​មួយ​ ដែល​អាច​បង្ក​ផលវិបាក​ធ្ងន់ធ្ងរ​ខ្លាំង ប្រសិន​បើ​គ្មាន​ការ​ព្យាបាល និងការ​​គោរព​អនាម័យ​ជីវិត​ ព្រមទាំង​មាន​របប​អាហារ​ត្រឹម​ត្រូវ​ទេ​។  ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ជា​បុព្វហេតុ​ទី​មួយ​នៃការ​ងងឹត​ភ្នែក​របស់​មនុស្ស​ចាស់​ចាប់​ពី​អាយុ​៦៥​ឆ្នាំ។  ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ជា​បុព្វហេតុ​ទី​មួយ​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ដំបៅ​រ៉ាំរ៉ៃ​នៅ​ជើង  ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អៃម​ជា​បុព្វហេតុ​ទី​មួយ​នៃ​ការ​ដាច់​អវៈយវៈ  ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ជា​បុព្វហេតុ​ទី​ពី​រ​នៃ​គ្រោះ​ថ្នាក់​​​សរសៃឈាម​បេះដូង ស្លោក​សាច់​ដុំ​បេះ​ដូង និង​ដាច់​ឬ​ស្ទះ​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល។  ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ជា​មូលហេតុ​ដ៏​សំខាន់​​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​មូលហេតុ​ចំបងៗ​នៃ​ការ​ខ្សោយ​តម្រង​នោម​​រ៉ាំរ៉ៃ ដំណាក់កាល​ចុងក្រោយ។  ពី​ឆ្នាំ​២០០០​ដល់​ឆ្នាំ​២០១៦ ការ​ស្លាប់​មុន​អាយុ​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ជំងឺទឹកនោម​ផ្អែម​ បាន​កើន​ឡើង​៥%។ បើ​តាម​ការ​ប៉ាន់​ស្មាន នៅ​ឆ្នាំ ២០១៩ ​ជំងឺទឹកនោម​ផ្អែម បាន​សម្លាប់​ជីវិត​មនុស្ស ដោយ​ផ្ទាល់ អស់​​១,៥​លាន​នាក់​ ទល់​នឹង​២,២លាន​នាក់​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១២។ ហេតុអ្វី ?ព្រោះ​ពេល​នេះ​គេ​បាន​ដឹង​និង​ស្គាល់​កាន់​ច្បាស់​អំពី​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម។   មាន​របប​អាហារ​ត្រឹម​ត្រូវ កាត់​បន្ថយ​ស្ករ​និ​ងខ្លាញ់ ហាត់ប្រាណ​ធ្វើ​កីឡា​ជា​ប្រចាំ រក្សា​ទម្ងន់​មិន​ឱ្យ​ឡើងធាត់ ចៀសវាង​ការ​ជក់​បារី សុទ្ធ​សឹង​ជា​វិធី​ដ៏​សាមញ្ញ ក្នុង​ការ​ថែទាំសុខភាព ការពារ មិន​ឱ្យ​ និង​ឱ្យ​ក្រធ្លាក់​ក្នុង​គ្រោះ​កើត​ជំងឺ​ទឹកនោមផ្អែម។ ចំពោះ​អ្នក​មាន​​ជំងឺទឹកនោម​ផ្អែម​ហើយ ការ​ប្រកាន់​យក​វិធី​ខាង​លើ បូក​ផ្សំ​នឹង​ការ​ប្រើ​ថ្នាំ​លេប​ថ្នាំចាក់ ការ​ផ្ទៀត​ផ្ទាត់​ធ្វើ​តេស្ត​វាស់​មើល​កំរិត​ជាតិ​ស្ករក្នុង​ឈាមជា​រឿយៗ និង​ព្យាបាល​ជំងឺ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទឹកនោម​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ នោះ​អ្នក​ជំងឺ​ អាច​បញ្ចៀស​និង​ពន្យារ​គ្រោះហានិភ័យ​ និង​ផលវិបាក​ទាំង​ឡាយ​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែមបាន។   ទឹក​នោម​ផ្អែម​ជា​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ និង​ជា​ជំងឺ​ដែល​មិន​អាច​ព្យាបាល​ជា​ដាច់​ទេ។ មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ទាមទារ​ការ​ថែទាំ​ព្យាបាល​ជា​ប្រចាំ​អស់​មួយ​ជីវិត។ ការ​ព្យាបាល​អាច​ត្រឹម​ជា​លេប​ថ្នាំគ្រាប់​ជា​ប្រចាំ ឬ​អាច​ជា​ការ​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន។ តើ​ក្នុង​ករណី​ណា​ដែល​អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តែ​ចាក់​ថ្នាំ​អាំងស៊ុយលីន ?  សូម​ស្តាប់ប្រសាសន៍​របស់​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត Dominique Huet ប្រធានផ្នែក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ Saint Joseph ក្រុង​ប៉ារីស៖  Dr. Dominique Huet : ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​មាន​ពីរ​ប្រភេទ​។ ប្រភេទ​ទី​មួយ ដែល​គេ​ហៅ​ជា​ភាសា​បារាំង ថា Insulino Independance ឬ​បក​ជា​ភាសាខ្មែរថា​ ជំងឺ​ទឹក​ផ្អែម​ត្រូវ​ការ​​អាំងស៊ុយលីន។ ជំងឺ​ប្រភេទ​នេះ​ច្រើន​តែ​កើត​លើ​អ្នក​ជំងឺ​វ័យ​ក្មេង ឬ​កុមារ​។ ក្នុង​ជំងឺ​ប្រភេទ​ទីមួយ​នេះ អ្នក​ជំងឺ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តែ​ប្រើ​ថ្នាំ​អាំងស៊ូលីន។ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ អ្នក​ជំងឺ​នឹង​ត្រូវ​ស្លាប់ ដោយ​ខ្វះ​ជាតិ​អាំងស៊ុយលីន ក្នុង​ពេល​អនាគត​ដ៏​ខ្លី។ តែ​អ្នក​ជំងឺ​ប្រភេទ​នេះ​មាន​ប្រមាណ​តែ​១០%​ប៉ុណ្ណោះ នៃ​អ្នក​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ទាំង​អស់។ អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ភាគ​ច្រើន (ដល់៩០%) ជា​​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ប្រភេទ​ទីពីរ ដែលអាច​​​ព្យាបាល​ជា​ទូទៅ ដោយ​ប្រើ​ថ្នាំគ្រាប់ និង​ដោយ​ការ​រក្សា​អនាម័យ និង​វិន័យ​ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​​ត្រឹម​ត្រូវ។ ប៉ុន្តែ បើ​ជំងឺ​វិវឌ្ឍ​យូរឆ្នាំ​ខ្លាំង ​ លើស​ពី​​២០-២៥​ឆ្នាំទៅ លំពែង​ចាប់​ផ្តើម​ចុះ​ខ្សោយ​ខ្លាំង បំពេញ​តួនាទី​លែង​បាន​ គ្រូពេទ្យ​អាច​ចាប់​ព្យាបាល​អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ប្រភេទ​ទីពីរ ដោយ​អាំងស៊ុយលីន ក្នុង​ទម្រង់​សាមញ្ញ​ និង​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃ​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ចាស់យូរ។  ក្រោយ​ពី​បាន​វាស់ដឹង​អំពី​កំរិត​បរិមាណ​ជាតិ​ស្ករ​ក្នុង​ឈាមហើយ គ្រូពេទ្យ​សម្រេចកំណត់​ដូស​​អាំងស៊ុយលីន​ដែល​ត្រូវ​ចាក់​លើ​អ្នក​ជំងឺ ​ ស្រប​ទៅ​តាម​ក្បួន​ខ្នាតវេជ្ជសាស្ត្រ និង​ទៅ​តាម​​ស្ថានភាព​បុគ្គល​របស់​អ្នក​ជំងឺ​ម្នាក់ៗ។   ក្រោយ​ពី​បាន​ទទួល​ការ​ណែនាំ​ពី​គ្រូពេទ្យហើយ អ្នក​ជំងឺ​អាច​​​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ ដោយ​ពុំ​ចាំបាច់​ទៅ​រក​គ្រូពេទ្យ ឬ​គិលានុដ្ឋាកទេ។ ប៉ុន្តែ​សួរ​ថា​តើ​មាន​ក្បួន​ មាន​ខ្នាត​ ទាក់ទង​នឹង​វិធី​ចាក់​ដែរឬទេ ?!   បើ​តាម​ទស្សនាវដ្តី​វេជ្ជសាស្ត្រ Prescrire អ្វី​ដែល​គួរ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន គឺ​ត្រូវ​ប្តូរ​ផ្លាស់​កន្លែង​ចាក់​ថ្នាំ។ ការ​ចាក់អាំងស៊ុយលីន នៅ​​ត្រង់​ផ្នែក​ណា​មួយ​នៃ​ខ្លួន​ប្រាណ​ រយៈ​ពេលយូរ​ពេក អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​ព្យាបាល​លែង​សូវ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព។   នៅក្នុង​អត្ថបទ​ចេញ​ផ្សាយ​កាលពី​ខែ​សីហា​២០២១ ទស្សនាវដ្តី​សុខភាព បាន​ទាញ​សញ្ញា​អាសន្ន​រំឮក​ដល់​អ្នក​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំអាំងស៊ុយលីនចាក់​​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ថា សូម​ប្រយ័ត្ន​កុំ​ចាក់​នៅ​កន្លែងដដែលៗ យូរពេក។  ក្នុង​ករណី​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន​នៅ​កន្លែងដដែល (ឧទាហរណ៍​ នៅភ្លៅ​ស្តាំ) យូរៗ​ទៅ ស្រទាប់​ជាលិកា​នៅ​ម្តុំ​នោះ នឹង​ប្តូរ​ផ្លាស់​សណ្ឋាន ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​រំខាន​ការ​បញ្ជ្រៀប​ថ្នាំ​ទៅ​ក្នុង​សរីរាង្គ​កាយ ពោល​គឺ​រំខាន​ការ​ចាត់ចែង​​ជាតិ​ស្ករ​ក្នុង​ឈាម ហើយ​អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ករណី​ខ្វះ​ជាតិ​ស្ករ​ កាន់​តែ​ញឹកញាប់។  ការ​ចាក់​ថ្នាំ​នៅកន្លែងដដែលៗ អាច​មក​ពី​ទម្លាប់ ឬក៏​អាច​មក​ពី​មិនសូវ​ឈឺ។ បើ​អ្នក​ជំងឺ​បន្ត​ចាក់​អាំងស៊ូលីន​ នៅ​ម្តុំ​ណា​មួយ​យូរៗ​ទៅ​ នោះ​អ្នក​ជំងឺ​នឹង​លែង​សូវ​មាន​អារម្មណ៍​ឈឺ​ពេល​ចាក់ ដូច​ការ​​ទៅ​ចាក់​នៅ​កន្លែង​ថ្មី​។ ប៉ុន្តែក្រោម​ឥទ្ធិពល​នៃ​ការ​ចាក់​​យូរៗ​ ​ស្រទាប់​ខ្លាញ់​នៅ​ជាប់​ពីក្រោម​ស្បែក​នឹង​ប្តូរ​ផ្លាស់​។ ប្តូរ​ផ្លាស់ ដោយ​អាច​មាន​ជា​ដុំពក ឬ​ស្បែក​ឡើង​ក្រាស់ នៅ​ម្តុំ​ដែល​ត្រូវ​ម្ជុល​ចាក់ជារៀង​រាល់ថ្ងៃយូរ​ទៅ។ ហើយ​បញ្ហា​នៅ​ត្រង់​ថា បើ​ស្បែក​ឡើង​ក្រាស់ ការ​ស្រូប​និងបញ្ចៀប​​អ័រមូន​អាំងស៊ុយលីន អាច​ប្រែប្រួល លែង​ស្មើ និង​ លែង​អាច​កំណត់​បាន។ ទើប​ធ្វើឱ្យ​​អាំងស៊ុយលីនគ្រប់គ្រង​ជាតិ​ស្ករ​​លែងបានល្អ​ដែរ​ អ្នក​ជំងឺ​អាច​នឹង​ជួប​គ្រោះ​ធ្លាក់​ជាតិ​ស្ករ  ឬខ្វះស្ករ កាន់​តែញឹកញយ​ទៅ​វិញ។  ដូច្នេះ យក​ល្អ គួរតែ​ឧស្សាហ៍​ប្តូរ​កន្លែង​ចាក់​ ប្តូរ​វិល​ពីពោះ​ទៅ​ភ្លៅ ទៅ​ដើមដៃ វិលចុះ​វិល​ឡើង​ឱ្យ​បាន​មួយ​ជុំ​ធំ ព្រោះ​សូម​ចង​ចាំ​ថា ស្រទាប់​ស្បែក​ត្រង់​កន្លែងចាក់​អាំងស៊ុយលីន លូតលាស់​យឺតណាស់ ទម្រាំ​ជា​សះ​ត្រលប់​មកដើម​វិញបាន។ សាច់​នៅ​ម្តុំ​កន្លែង​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន ត្រូវ​ការ​ពេលវេលា ជា​ច្រើនខែ ជួន​ដល់​ច្រើន​ឆ្នាំ​ផង ទើប​អាច​មាន​សណ្ឋាន​ធម្មតា​ដូច​ដើម​វិញ។  ដើម្បី​សម្គាល់​ថាដល់​ពេល​ត្រូវ​ប្តូរ​​ទីតាំង​កន្លែង​ចាក់​អាំងស៊ុយលីន គ្រូពេទ្យ​អាច​ជួយ​អ្នក​បាន​តាម​រយៈការ​ស្ទាប ឬ​មើល​ដោយផ្ទាល់​នឹង​ភ្នែក។ លោកអ្នក​ក៏​អាច​សម្គាល់​បាន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង គឺ​នៅពេល​ចាក់ លោកអ្នកលែង​សូវ​មានអារម្មណ៍​ឈឺ៕
    11/24/2021
    7:38
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - គ្រូពេទ្យ​អាមេរិក​បន្សាំ​ក្រលៀន​ជ្រូក​​លើ​មនុស្ស បានសម្រេច​ ជា​លើក​ទីមួយ
    តើ​លោក​អ្នកធ្លាប់​គិត​ទេថា នៅ​ថ្ងៃ​ណា​មួយ វិទ្យាសាស្ត្រ​អាច​ប្តូរ​ផ្លាស់​ក្រលៀនមនុស្ស​​ដែល​ខូច​ទៅ​ហើយ​ដោយ​ក្រលៀន​របស់​សត្វ​ជ្រូក ? កាលពី​ខែ​មុន​ អ្នក​ស្រាវជ្រាវអាមេរិក​បាន ​សាកល្បងសិក្សាពិសោធន៍​ យក​ក្រលៀន​របស់​សត្វ​ជ្រូក មក​បន្សាំ​​លើ​ខ្លួន​មនុស្ស ​បាន​ជោគជ័យ។ តើ​ជា​ការ​សាកល្បង​ដោយ​ជោគជ័យ​ក្នុង​កំរិត​ណា ? តើ​ក្រលៀន​ជ្រូក​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​យ៉ាង​ណា​ទើប​អាច​យក​មក​បន្សាំ​លើ​ខ្លួន​មនុស្ស​បាន​ ? ក្រលៀន​ ឬ​តម្រង​នោម ជា​សរីរាង្គ​ដ៏​ចាំបាច់​របស់​មនុស្ស។ គ្មានសរីរាង្គ​នេះ មនុស្ស​ពិត​ជា​មិន​អាច​រស់​បាន​ទេ។ ដោយ​សារ​វិទ្យាសាស្ត្រ ​គេ​អាច​​​​ប្តូរ​ផ្លាស់​​ក្រលៀនខូច ដោយ​ក្រលៀន​ថ្មី​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់​ផ្សេង​ទៀតបាន។ ​ការ​ប្តូរ​ “ក្រលៀន” បាន​ក្លាយ​ជា​ការ​វះកាត់​បន្សាំ​សរីរាង្គ​ ដែល​គេ​ជួប​ប្រទះ​ញឹកញយ​ជាង​គេ។ ​ដើម្បីបាន​សរីរាង្គ​ក្រលៀន​ មក​ប្តូរ គេ​ត្រូវ​រង់​ចាំ​ ! រង់ចាំ​ទម្រាំ​មាន​អ្នក​ព្រមផ្តល់​អំណោយ​សរីរាង្គ​ក្រលៀន​។ អ្នកខ្លះ​រង់ចាំ​​រហូត​ដល់​ស្លាប់​នៅ​មិន​ទាន់​បាន​ទទួល​ផង។ នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក មាន​អ្នក​ជំងឺត្រូវ​ការ​​បន្សាំ​សរីរាង្គ​ ​ជាង​១០ម៉ឺន​នាក់ ក្នុង​បញ្ជី​​រង់ចាំ ក្នុង​នោះ​ជាង​៩ម៉ឺន​នាក់​ត្រូវការ​ក្រលៀន និង​ក្នុង​នោះ​១៧នាក់​បាន​ស្លាប់​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ។ នៅ​ប្រទេស​បារាំង អ្នក​រង់ចាំ​ការ​បន្សាំ​សរីរាង្គ​ ពី៥០០ទៅ​៦០០​នាក់​បាន​ស្លាប់​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ។ សម្រាប់​អ្នក​រង់ចាំ​ទាំងអស់​នោះ និង​សម្រាប់​អ្នក​វេជ្ជសាស្ត្រ​ ពន្លឺ​នៃ​ក្តី​សង្ឃឹម​ថ្មី​មួយ​កំពុង​លេច​ឡើង។ កាលពី​ខែកញ្ញា​​មុន អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​អាមេរិក​ អាចធ្វើ​ឱ្យ​​ក្រលៀន​របស់​សត្វជ្រូក មាន​ដំណើរការនៅ​​លើ​ខ្លួន​របស់​មនុស្សបាន​។ ប្រសិនបើ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ពិសោធន៍​ ​ ពិត​​ជា​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​បង្ហាញ​និង​ទទួលស្គាល់ដោយ​ពិភព​អ្នក​វេជ្ជសាស្ត្រ​វិទ្យាសាស្ត្រ​មែន នោះនឹង​មាន​ការ​ចិញ្ចឹម​សត្វជ្រូក​ដើម្បី​តែ​សម្រាប់​យក​សរីរាង្គ​មក​បន្សាំឱ្យ​មនុស្ស​ហើយ។ សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា សត្វ​ជ្រូក​ដែល​គេ​យក​ក្រលៀន​មក​បន្សាំ​លើ​ខ្លួន​មនុស្ស ជា​ជ្រូក​ដែល​គេ​ចិញ្ចឹម​ដោយ​ប្តូរ​ហ្សែន មិន​ដូច​សត្វ​ជ្រូក​ដែល​យើង​ចិញ្ចឹម​សម្រាប់​ធ្វើ​អាហារទាំងស្រុកឡើយ។ ការសិក្សា​ពិសោធន៍​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ NYU Langone ក្រុង​ញូវយ៉ក កាលពី ថ្ងៃទី ២៥​កញ្ញា២០២១។ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​អាមេរិក​បានធ្វើការ​វះកាត់​ប្តូរ​​ដាក់​ក្រលៀន​​ជ្រូក លើ​អ្នក​ជំងឺ​ម្នាក់ ដែល​ស្លាប់​ទៅ​ហើយ តែ​នៅមាន​ដង្ហើម​ដោយសារ​​ជំនួយ​ម៉ាស៊ីន​ដង្ហើមសិប្បនិម្មិត្ត​ និង​ដែល​បាន​ទទួល​ការ​ព្រមព្រៀង​ពីក្រុមគ្រួសារ។ មិនមែន​ជា​ការ​បន្សាំ​តម្រងនោម វះកាត់យកក្រលៀន​ចាស់​ចេញ​ហើយ​ដូរ​ដាក់​ក្រលៀន​ថ្មី នៅ​កន្លែង​ដដែលក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស​​ដូច​អ្វី​ដែល​គ្រូពេទ្យ​មាន​ទម្លាប់​ធ្វើ​អ្នក​ជំងឺ​ធម្មតា​ទេ។ អ្នកស្រាវជ្រាវ​​​ គ្រាន់​តែ​យ​ក​ ក្រលៀន​របស់​សត្វ​ជ្រូក មកដាក់​នៅ​ត្រង់​ផ្នែក​ខាង​លើ​នៃ​ជើង​អ្នក​ជំងឺ​ រួច​តភ្ជាប់ជាមួយ​សរសៃ​ឈាម​របស់​អ្នក​ជំងឺ​ តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ និង​ដោយចំណាយ​​ពេល​កាត់​តអស់ប្រមាណ​ពីរម៉ោង។ វះកាត់​​ចប់ ​ក្រលៀន​ អាច​បំពេញ​តួនាទីបាន​យ៉ាង​ត្រឹមត្រូវ ពោល​គឺ​បំពេញ​តួនាទី​ជា​តម្រងនោម​បាន​យ៉ាង​ល្អ ដោយ​អាច​ផលិត​ទឹកនោម​បាន ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ពីរ​ថ្ងៃ​កន្លះ។ ការ​ដកពិសោធន៍​ត្រូវ​បាន​បញ្ឈប់​ដោយ​ម៉ាស៊ីន​ជំនួយ​ដង្ហើម​លែងដើរ។ អ្នក​ជំងឺ​បាន​ស្លាប់ ការ​សិក្សា​ក៏​ត្រូវ​ចប់​ត្រឹម​រយៈ​ពេល​៥៤ម៉ោង។ នេះ​ជា​លើក​ទីមួយ​ហើយ ដែល​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​សាកល្បង​បន្សាំ​សរីរាង្គ​ក្រលៀន​ជ្រូក លើ​មនុស្ស​យ៉ាង​ដូច្នេះ។ ពីមុន​មក​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ធ្លាប់​តែ​សាកបន្សាំ​ក្រលៀន​នៃ​សត្វ​ជ្រូក​លើ​ពពួក​សត្វ​ស្វា​តែប៉ុណ្ណោះ និង​មិនដែល​សាកល្បង​លើ​មនុស្សទេ។ នៅក្នុង​ការ​សាកល្បង​លើ​សត្វស្វា ក្រលៀន​ជ្រូក​មាន​ដំណើរ​ការ​ល្អ ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ។ ឯ​សម្រាប់​មនុស្ស​វិញ គឺ​មិនអាច​ទៅ​រួច​ទេ ព្រោះ​​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​ដឹង​ថា​សរីរាង្គកាយ​របស់​មនុស្ស មាន​ប្រព័ន្ធ​អង់ទីក័រការពារ​ខ្លួន ដែល​នឹង​វាយប្រហារ​ឬ​ច្រានចោល​ភ្លាមពពួកស្ករមួយ​ប្រភេទ​​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុងគ្រប់​កោសិកានៃ​សត្វជ្រូក។ ប៉ុន្តែ​នៅ​លើក​នេះ គេ​បាន​ប្តូរ​ផ្លាស់​ហ្សែន​របស់​សត្វជ្រូក​ មិន​ឱ្យ​ផលិត​ជាតិ​ស្ករ​ដែល​មិន​ស៊ី​នឹងសរីរាង្គកាយ​មនុស្ស ទើប​ការ​បន្សាំ​អាច​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​បាន​ ហើយ​ក្រលៀន​អាច​ដំណើរការ​នៅ​លើ​ខ្លួន​មនុស្ស។ ចុះហេតុ​អ្វី​សត្វជ្រូក ? បើ​តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​លោក Robert Montgomery នាយក​វិទ្យាស្ថាន​បន្សាំ​សរីរាង្គ ជម្រើសយក​ក្រលៀន​សត្វ​ជ្រូក​ មកពី​សត្វនេះ​មាន​ធំ​ល្មម ឆាប់​ធំ និង​មាន​កូន​ច្រើន។ ម្យ៉ាង​ទៀត​សត្វ​ជ្រូក​ ជា​សត្វ​ដែល​គេ​ចិញ្ចឹម​យក​សាច់​បរិភោគ​ ដូច្នេះបើ​ចិញ្ចឹម​ប្តូរ​ហ្សែន​​ដើម្បី​ព្យាបាល​ជំងឺ​ មតិសាធារណៈ​ពិត​ជា​ងាយ​ទទួលយក​បាន។ វ៉ាល់បេះដូង​ជ្រូក ក៏​ធ្លាប់​មានប្រើ​សម្រាប់​មកបន្សាំ​លើ​ខ្លួនបេះដូង​មនុស្សរួចមក​ហើយដែរ។ ស្បែករបស់​ជ្រូក​ក៏​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​អ្នក​វេជ្ជសាស្ត្រ​យក​មក​ប្រើប្រាស់​លើ​ខ្លួន​មនុស្ស ដែល​ជួប​គ្រោះ​រលាក​ខ្លោច​ស្បែក​ខ្លួន​កំរិត​ធ្ងន់ដែរ។ ក្នុង​រយៈពេល​សិក្សាពិសោធន៍ សរីរាង្គមនុស្ស​មិន​បដិសេធ​​ក្រលៀន​ជ្រូក (ប្តូរហ្សែន)​ទេ ក្រលៀន​អាច​ដំណើរការ​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ត្រឹមត្រូវ តែ​ចៃដន្យ​អ្នក​ជំងឺ​ស្លាប់ ម៉ាស៊ីនជំនួយ​ដង្ហើម​លែង​ដើរ ទើប​ការ​ពិសោធន៍​ក៏​ត្រូវ​ចប់។ ហេតុ​ដូច្នេះហើយ​បាន​ជា លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​វេជ្ជបណ្ឌិត​ដែល​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ការសិក្សាបាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា​​លទ្ធផល​​ពិសោធន៍​លើកនេះ​មានកំរិត​ ព្រោះ​​រយៈ​ពេល​សាកល្បងបាន​​ខ្លី​ពេក (តែ​៥៤ម៉ោង)។ គេ​មិន​អាច​ដឹង​បាន​ថា​តើ ក្រលៀន​នឹង​មាន​ដំណើរការ​យ៉ាងណា នៅ​បី​ថ្ងៃ បីសប្តាហ៍ក្រោយ បី​ខែ​ ឬ​បី​ឆ្នាំក្រោយ​។ ប៉ុន្តែទោះ​មាន​​លទ្ធផលតែ​​ប៉ុននេះក៏​ដោយ ក៏ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​តែ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​វិវឌ្ឍ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​សម្រាប់​​វិស័យ​​វេជ្ជសាស្ត្រ ដោយ​ពេល​នេះ​គេ​បានដឹង​ថា ក្រលៀន​សត្វជ្រូក​ប្តូរ​ហ្សែន មាន​ដំណើរការ​ល្អ លើ​ខ្លួន​មនុស្ស​នៅ​ពេល​ដំបូង។ បើ​តាមលោកសាស្ត្រាចារ្យ ក្រុមអ្នក​ស្រាវជ្រាវ​នឹងធ្វើ​ការ​សាកល្បង​គ្លីនិក​ ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ នៅ​រវាងមួយ​ឆ្នាំ​ពីរ​ទៀត។ អ្នក​ជំនាញ​ខ្លះ​ទៀត​ ទទួល​ស្វាគមន៍​ដំណឹង​នេះដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ព្រោះលទ្ធផលលម្អិត​នៃការសិក្សាខាងលើ មិនទាន់​ត្រូវ​បាន​បោះផ្សាយ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្តី​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​មានការវាយតម្លៃ​ដោយ​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​ឯករាជ្យ​នៅ​ឡើយទេ។ អត្ថបទទាក់ទង​នឹង​ការ​ពិសោធន៍​បន្សាំ​ក្រលៀន​ជ្រូក​លើ​មនុស្ស​នេះ ទំនង​ជា​នឹង​ត្រូវ​ចេញ​ផ្សាយ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្តី​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​ខែ​វិច្ឆិកា២០២១​។ ការបន្សាំសរីរាង្គ​ របស់​សត្វ​លើ​មនុស្ស មិនមែន​ជាករណីថ្មី​ស្រឡាង​ទេ។ អ្នក​វេជ្ជសាស្រ្ត​បាន​សាកល្បងបន្សាំ​សរីរាង្គ​ឆ្លង​ពូជ ដូច​ជា​យក​សរីរាង្គ​សត្វ​មក​​​បន្សាំលើ​មនុស្ស​ យ៉ាង​ហោច​តាំង​ពី​សតវត្សរ៍​ទី​១៧​មកម្ល៉េះ។ ការ​ដក​ពិសោធន៍​​លើក​ដំបូង​បង្អស់ ​ផ្តុំ​លើ​សរីរាង្គ​សត្វ​ស្វា ដែល​គេគិត​ថា​ជា​ពូជ​ស្រដៀង​នឹង​មនុស្ស​ជាង​គេ។ នៅ​ឆ្នាំ១៩៨៤ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​យក​បេះដូង​កូនស្វា​មកបន្សាំ​លើ​កូនង៉ែត​ម្នាក់ តែ​ទារក​នោះ​អាច​ត្រដររស់​បាន​តែ​២០ថ្ងៃ។ ដូច្នេះ​ជាមួយ​នឹង​លទ្ធផល​សាកល្បងរបស់​វិទ្យាស្ថាន​បន្សាំ​ញូវយ៉កពេល​នេះ អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពិត​ជា​មាន​ ក្តី​សង្ឃឹមធំ ព្រោះ​ពួក​គេ​បាន​ដឹង​តាំង​ពី​យូរ​មក​ហើយ ថា​ ការសរីរាង្គ​សត្វ​មក​បន្សាំលើ​មនុស្ស​ជា​មធ្យោបាយ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ សម្រាប់​ឆ្លើយ​តប​ទៅនឹងសេចក្តីត្រូវ​ការ​ និង​លទ្ធភាព​ប្តូរ​សរីរាង្គ​របស់​មនុស្ស​។ តើ​គេ​អាច​ការពារ​​ក្រលៀន​ ឱ្យ​មាន​សុខភាព​ល្អ​ តាម​វិធីណា​ ? ក្នុង​ពេល​រង់​ចាំ​ វិទ្យាសាស្ត្រ​រក​ឃើញ​វិធី​​បន្សាំសរីរាង្គសត្វ​​លើ​មនុស្ស សូម​ថែរក្សា​សុខភាព​​ជា​ទូទៅ និង​ក្រលៀន​របស់​លោកអ្នក​ឱ្យ​បាន​ល្អ ដោយ​វិធី យ៉ាង​សាមញ្ញបំផុត និង​មិនពុំចំណាយ​ថវិកា​ច្រើន​ទៀត។ វេជ្ជបណ្ឌិត Dr Isabelle Tostivint គ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​តម្រងនោម​នៅមន្ទីរពេទ្យ la Pitié-Salpêtrière ​ ក្រុង​ប៉ារីស ៖ “ត្រូវ​មាន​អនាម័យ​ក្នុង​ការ​រស់​នៅល្អ ពោលគឺ​មាន​របបអាហារ​ត្រឹមត្រូវ មាន​លំនឹង បញ្ចេញ​សកម្មភាព​កាយ​សម្បទា ព្រោះ​ក្រលៀន​ជា​សរីរាង្គ​ដ៏​តូច​មួយ​ទេ​តែ​មាន​សរសៃ​ឈាម​ ឬ​រចនាសម្ព័ន្ធ​សរសៃ​ឈាម​ខ្វាត់ខ្វែង​ច្រើន។ ដូច្នេះ ដើម្បី​ថែ​សរីរាង្គ​មួយឱ្យ​បា​ល្អ មនុស្ស​យើង​ចាំ​បាច់​ត្រូវធ្វើ​កីឡា​ហាត់ប្រាណ​បញ្ចេញ​កម្លាំង​កាយ​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ។ ហើយ​ត្រូវ​ឧស្សាហ៍​ទៅ​ធ្វើ​តេស្តវិភាគ​មើល​សម្ពាធ​ឈាម និង​ត្រូវ​វិភាគ​មើល​សុខភាព​ក្រលៀនថា​តើ​វា​បញ្ចេញ​ជាតិ​អាលុយមីនកំរិត​ណា។ ការ​ពិនិត្យ​វិភាគ​មើល​ជាតិ​អាលុយមីន​សំខាន់​ណាស់​សម្រាប់ការពារ​​​ជំងឺ​ខ្សោយ​តម្រងនោមជា​រឿងៗ​នោះ  ព្រោះ​ជំងឺនេះ​តែង​តែ​កើត​និង​វិវឌ្ឍ​ដោយ​ស្ងាត់​ៗ​បំផុត។ ហើយ​​​ជំងឺ​សម្ពាធឈាម ជំងឺ​ទាក់ទង​នឹង​សរសៃ​ឈាម​បេះ​ដូង ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ជំងឺ​ធាត់​ជ្រុល ការ​ជក់បារី ... សុទ្ធ​សឹង​ជា​កត្តាហានិភ័យ​នាំឱ្យ​ងាយ​កើត​ជំងឺ​ខ្សោយ​តម្រង​នោម។ នៅ​ពេល​តម្រងនោម​ខ្សោយ​ លែង​អាច​បំពេញ​តួនាទី​របស់​ខ្លួនបាន​ ក្នុង​កំរិត​​​៩០% នោះ​គេ​ចាំបាច់​ត្រូវ​តែ​ប្រើ​មធ្យោបាយ​ព្យាបាល​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ គឺ​ការ​លាងឈាម ឬ​ប្តូរ​ក្រលៀន ជា​ចាំបាច់​បើ​ពុំនោះទេ អ្នក​ជំងឺ​ត្រូវ​ស្លាប់ ព្រោះ​ក្រលៀន​ជា​សរីរាង្គ​ដែល​មិន​អាច​ខ្វះបាន៕”
    11/2/2021
    9:07
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - មូលហេតុ​៤យ៉ាងនៃ​ការ​​ទទួលទាន​ផ្លែ​​ល្ពៅ
    ល្ពៅ​ជា​បន្លែ​និង​ផ្លែ​​ឈើ ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ច្រើន​​យក​មក​ធ្វើ​ជា​ម្ហូប ជាបង្ហែម ឬ​អាហារ​សម្រន់។ ​មាន​តម្លៃ ថោក ងាយ​រកទិញ និង​រក្សា​ទុក​បាន​យូរ ល្ពៅ​​​ដ៏​សាមញ្ញនេះ​មិន​ត្រឹម​តែ​ជា​ផ្តល់​រសជាតិ​ឆ្ងាញ់​​ទេ តែ​មាន​បង្កប់​នូវ​គុណប្រយោជន៍​សុខភាព​យ៉ាង​ច្រើន​ទៀតផង។ តើ​ល្ពៅ​មាន​អត្ថប្រយោជន៍​យ៉ាងណា​ខ្លះ សម្រាប់​សុខភាព ? តើ​ត្រូវ​ទទួល​ទាន​ប៉ុន្មាន​ ទើប​អាច​ទាញ​គុណប្រយោជន៍​បាន ? នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ល្ពៅ​ពេញ​និយមខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យ ហាឡូវីន។ ​នៅ​អឺរ៉ុប ល្ពៅមិនមែនគ្រាន់​តែ​ជា​គ្រឿង​លម្អ​​ថ្ងៃបុណ្យ​ហាឡូវីន​ទេ តែ​​ត្រូវ​បាន​គេចាត់​ទុក​ជា​បន្លែ​ និងជា​អាហារ​សុខភាពផង។ ស្ថិត​​នៅ​ក្នុង​ចង្កោមគ្រួសាររុក្ខជាតិ​ដ៏​ធំ​មួយ​ ជា​មួយ​ឃ្លោកត្រលាច​ននោង​ និង​ដែល​មាន​ដល់​ទៅ​ជាង​៨០០​ប្រភេទ ល្ពៅ ​អាច​មាន​ច្រើន​ទម្រង់​ ខ្លះ​មូល​ខ្លាំង សំប៉ែត​ខ្លាំង និង​អាច​មានសំបក​​រឹង​ជា​ពណ៌ លឿង​ទុំ​ចង់ក្រហម ឬ​បៃតង។ ចំណែក​សាច់​ទៀត​សោត​ ក៏​ខុស​គ្នា​ខ្លាំង ខ្លះ​ស្អិត​ល្អ ខ្លះ​ជ្រោក​ៗ ខ្លះ​មិន​សូវ​មាន​ពណ៌ដុត​ ខ្លះ​សាប​ ខ្លះ​មាន​រសជាតិ​ផ្អែម​ល្ងុយ​។ ទោះ​មាន​រូបរាង​ និង​រសជាតិ​ខុស​គ្នា តែ​សូម​ជ្រើសរើស​ទទួល​ទាន​រុក្ខជាតិ​មួយ​នេះ ទាំង​សាច់ ទាំង​គ្រាប់ ឱ្យ​បាន​ញឹកញាប់​ ព្រោះ​វា​មាន​បង្កប់​អត្ថប្រយោជន៍​ច្រើន​ណាស់​សម្រាប់​សុខភាព​។ អាហារូបត្ថម្ភ​របស់​ល្ពៅ អាច​ជួយ​ពង្រឹង​ភាព​ស៊ាំ​របស់​សរីរាង្គកាយ ជួយ​ទ្រទ្រង់​ឱ្យ​មាន​សុខភាព​ល្អ និង​ជួយ​បញ្ចុះ​សម្ពាធ​ឈាម​ ...។ល។ ដូច្នេះ​ការ​ជ្រើសរើស​ទទួល​ទាន​ផ្លែល្ពៅ មិន​មែន​ជា​សំនួរ​ត្រូវ​ចោទ​ទៀត​ទេ។ ល្ពៅ​និង​ជាតិ​រ៉ែ មាននាម​ជា​ផ្លែឈើ តែ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​បន្លែ ល្ពៅ មាន​ធាតុបន្សំ​ជាជាតិ​​ទឹក ដល់ទៅ​ជាង ៩២ទៅ​៩៥% ពោល​គឺ​ច្រើន​លើ​សមធ្យមភាគ​នៃ​បន្លែ​ផ្លែ​ឈើ​ទូទៅ ដែល​មាន​ជាតិ​ទឹក​ត្រឹម​៩០%។ ដោយសារ​មាន​ជាតិ​ទឹក​ច្រើន ល្ពៅ​ជា​អាហារ​ដែល​ពុំ​សូវ​ផ្តល់​ថាមពល​ និង​កាឡូរី​ទេ ៖ ល្ពៅ​មួយ​ខាំ​ផ្តល់​ថាមពល​២០ kcal ​​ប៉ុណ្ណោះ។ សម្បូរ​ជាតិ​ប៉ូតាស្យូម (323 mg ក្នុង​មួយ​ខាំ) ល្ពៅ​អាច​ចាត់​ចែង​សម្ពាធ​ឈាម​បាន​យ៉ាង​ប្រពៃបាន​ន័យ​ថា​ល្ពៅ​ជា​មិត្ត​ដ៏​ល្អ​បំផុត​របស់​អ្នក​មាន​បញ្ហាសម្ពាធ​ (លើស)​ឈាម។ អ្នក​ប្រកាន់​របប​អាហារ​ ​តប​ជាតិ​អំបិល​ គួរ​តែ​ឧស្សាហ៍​ទទួល​ល្ពៅ​ព្រោះ​វា​មាន​ផ្ទុក​បរិមាណ​សូឌីយ៉ូម​​តិចទាប​ណាស់។ ​សារធាតុរ៉ែ​​ផូស្វរ ដែល​មាន​តួនាទី​ចាំ​បាច់​បំផុត​សម្រាប់សុខភាព​​ឆ្អឹងនិង​ធ្មេញ ក៏​មាន​ផ្តុំ​ច្រើន​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​ផ្លែល្ពៅ​។ ចំណែក​គ្រាប់​ល្ពៅ ជា​ប្រភព​ផ្តល់​ជាតិរ៉ែ​ម៉ាញេស្យូម សម្រាប់​ការ​​លូតលាស់នៃ​ឆ្អឹង សម្រាប់​​ស្ថាបនា​ផលិត​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន សម្រាប់​ជួយ​សាច់​ដុំ​ក្នុង​សកម្មភាព​រលាស់​កន្ទា្រក់ និង​សម្រាប់​ជួយ​រក្សា​សុខភាព​ធ្មេញ ព្រមទាំងសម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ដំណើរការ​នៃ​ប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន។ ​បើ​ជា​​ប្រេង​ចម្រាញ់​ចេញ​គ្រាប់​ល្ពៅវិញ ជា​ពពួក​ខ្លាញ់​មិន​ឆ្អែត ដែល​មាន​​​សកម្មភាព​​ការពារ​ប្រូស្តាត និង​ដែលសុភាព​បុរស​មិន​គួរ​មិន​រំលង​​ទេ។ ល្ពៅ​និង​អង់ទីអុកស៊ីដង់ ល្ពៅ​ត្រូវ​បាន​គេ​រាប់​បញ្ចូល​ជា​ក្រុមបន្លែ​ដែល​មាន​ផ្ទុក​ច្រើន​ខ្លាំងជាង​គេ នូវជាតិ​ការ៉ូតេណូអ៊ីត​ (ប្រូវីតាមីនA) ពោល​គឺ​សារធាតុ​អង់ទីអុកស៊ីដង់​ដោយ​សារ​តែ​ពណ៌​របស់​សាច់​ល្ពៅ។ សាច់​ពណ៌​កាន់​តែ​ដុត កាន់​តែ​សម្បូរ​​ជាតិ​ការ៉ូតេណូអ៊ីត។ ដើម្បី​បំពេញ​សេចក្តីត្រូវ​​ការ​ផ្នែក​វីតាមីន​អា​ឱ្យ​សរីរាង្គ​កាយ​យើង សូម​ទទួល​ទានតែ​​២ខាំ​ គឺ​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ​សម្រាប់​​មួយ​ថ្ងៃ​។ ​​អង់ទីអុកស៊ីដង់ គឺ​ជា​សមាសធាតុ​ការពារ​កោសិកា​រ​របស់​មនុស្ស​យើង​ពី​ការ​ខូច​ខាត​បង្ក​ឡើង​ដោយ​​កោសិការ​អនាថា​/សេរី Radicaux libres ដែល​មាន​ចំណែក​បង្ក​ជំងឹ​សរសៃ​ឈាម​បេះ​ដូង ជំងឺមហារីក​មួយ​ចំនួន និង​ជំងឺ​ពាក់ព័ន្ធ​ភាព​ចាស់​ជរា។ ដូច្នេះ​ការ​ទទួល​ទាន​ល្ពៅ​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យតួនាទី​នៃ​​ប្រព័ន្ធការ​ពារ​ខ្លួន​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។ ​ជាមួយ​នឹង​​សារធាតុ​សរសៃ​ក្នុង​បរិមាណដ៏​ច្រើន​ តែ​មិន​សូវ​បង្ក​ផល​រំខាន (​អាល់ឡែកស៊ី​) ទទួល​ល្ពៅ​តែ​មួយ​ខាំ គ្រប់​គ្រាន់​នឹងជួយ​​សម្រួល​ពោះ​វៀន​ឱ្យ​មាន​ដំណើរ​ការ​ល្អ​បាន​ហើយ។ ហើយ​បូក​ផ្សំ​ជាតិ​ក្លុយស៊ីត​ពី​ធម្មជាតិ​ ល្ពៅ​អាច​ជា​ឱសថ​ដ៏​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ទល់​លាមក។ ល្ពៅ​ការពារ​ជំងឺមហារីក ក្រៅ​ពី​អាច​ជួយ​​ពោះវៀន​ ល្ពៅ​មាន​សមត្ថភាព​​កាត់​បន្ថយ​គ្រោះហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​បាន​ទៀត។ នៅក្នុង​កា​រសិក្សា​អេពីដេមីសាស្ត្រ ល្ពៅ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​បន្លែ​មាន​ពណ៌​ដុត​ដែល​បើ​ទទួល​ទាន​ញឹកញាប់ អាច​ការពារ និង​អាច​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​គ្រោះ​លេច​ឡើង​នូវ​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា សួត បំពង់អាហារ ឬពោះវៀន។ ឯកសារ​ខ្លះ​ទៀត​បាន​លើក​សរសេរ​គុណប្រយោជន៍​នៃ​ផ្លែ​ល្ពៅ​ ក្នុង​ការ​ជួយ​ការពារ​ភ្នែក​ ទល់​នឹង​ការ​​ឡើង​បាយ ដោយសារ​តែ​ភាព​សម្បូរ​បែប​នៃសារធាតុ​ lutéine និងzéaxanthine សមាសធាតុ ​អង់ទីអុកស៊ីដង់​ពីរ​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​ចង្កោមគ្រួសារ​ការ៉ូតេណូអ៊ីត។   ល្ពៅ​និង​វីតាមីន ជា​ចុងក្រោយ ល្ពៅ​ជា​ប្រភព​ផ្តល់​​វីតាមីន អឺ ដែល​ល្អ​សម្រាប់​កោសិការ​ប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន និង​វីតាមីន បេ2 ដែល​ដូច​វីតាមីន​បេ1 មាន​តួនាទី​សំខាន់​ក្នុង​ធ្វើ​បំប្លែង​ថាមពល​ ជួយ​ផលិត​អ័រមូន និង​បង្កើន​គ្រាប់​ឈាម​ក្រហម។ ល្ពៅ​អាច​ជួយ​ការ​ពារ​យើង​ពី​ជំងឺ​ឆ្លង​ផ្សេងៗ សម្រួល​ការ​ស្រូប​យក​ជាតិ​ដែក នៅ​ក្នុង​បន្លែ និង​ជួយ​ឱ្យ​ស្បែក​ឆាប់​ជា​​បាត់​ស្នាមបាន​ព្រោះ​តែ​ល្ពៅ​មាន​ជាតិ​វីតាមីនសេ។   ចុះ​ស្លឹក​និ​ងផ្កា​ល្ពៅ​វិញ ? គុណប្រយោជន៍​របស់​ស្លឹក​ផ្កា ពុំ​សូវ​មាន​នរណា​ស្គាល់​និង​លើក​មក​បរិយាយ​ទេ តែ​ដោយ​ជាក់ស្តែង​ទៅ​នោះ ត្រួយ​/ផ្កា​ល្ពៅ​ ជា​បន្ថែ​បៃតង សម្បូរវីតាមីន អា វីតាមីន​សេ និង​សម្បូរ​ជាតិ​រ៉ែ មិន​ចាញ់​ផ្លែ​ទេ។
    10/26/2021
    7:50
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក ៖ ជំងឺ​វង្វេង​​នឹង​​កើន​ឡើង​៤០%​ ​នៅលើ​ពិភពលោក នៅ​ឆ្នាំ​២០៣០
    បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ​មាន​អ្នក​ជំងឺ​កើត​​រោគ​វង្វេង​ដេម៉ង់ស៍ Démence ដល់​ទៅ​ជិត​៥៥​លាននាក់។ ហើយ​ជំងឺវង្វេង ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​​ភ្លេច​ភ្លាំង បាត់​បង់​ការ​ចង​ចាំ លែង​មាន​សមត្ថភាព​​និយាយស្តី ឬ​រៀន​សូត្រ នឹង​​​កើន​ឡើង​៤០% នៅ​ឆ្នាំ​២០៣០។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ព្រួយបារម្ភ​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក។ ​​ប៉ុន្តែ​មាន​ប្រទេស​តិច​តួច​ណាស់ ដែល​មាន​ផែនការ​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​រោគ​ភ្លេច​របស់​មនុស្ស​។ មាន​ជីតា​ដែល​មិន​ចាំមិនស្គាល់​ឈ្មោះ​ចៅ មាន​ជីដូនដែល​និយាយ​រៀប​រាប់​បើកកកាយ​រឿងសម្ងាត់​ រឿង​​អតីត​កាល ដោយ​គ្មាន​ក្បាល​គ្មានកន្ទុយ​ មានអ្នក​ជិត​ខាងវ័យ​ចំណាស់​​គិត​តែ​ពី​កាត់​ស្មៅ បោស​ផ្ទះ​រាល់​ថ្ងៃ​ ឬ​ធ្វើ​មួយ​ដដែលៗ នៅ​ពេល​ម៉ោង​ដដែលៗ ... ​ ​យើង​គ្រប់គ្នា​ សុទ្ធ​តែ​​បាន​ជួប​ បាន​ឃើញ​ ករណី​មនុស្ស​ចាស់​វង្វេង ភ្លេច​ភ្លាំង​ដូចមនុស្ស​វិកលចរិក​ គ្រាន់​តែពេល​ខ្លះ​យើង​មិន​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះ។ ដោយ​ជាក់ស្តែង​ទៅ​នោះ ជំងឺ​វង្វេង​មាន​កើត​ច្រើន​ណាស់។ បើ​តាម​របាយការណ៍​​របស់​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ២ កញ្ញា ២០២១ ចំនួន​មនុស្ស​កើត​ជំងឺ​វង្វេង Démence/Dementia នឹង​កើន​ឡើង​ដល់​៧៨​លាន​នាក់ នៅ​ឆ្នាំ​២០៣០ និង​ដល់ ១៣៩​លាន​នាក់ នៅ​ឆ្នាំ​២០៥០ ​ដោយ​ហេតុ​តែ​ការ​ចម្រើន​វ័យ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ។ ៦០%​ ជា​អ្នក​ជំងឺ​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ក្រីក្រ និង​មានចំណូលមធ្យម។ បើ​តាមនិយមន័យ​ក្នុង​វចនានុក្រម ជំងឺ​វង្វេង​ដេម៉ង់ស៍ démence គឺ​ជាជំងឺ​វិកលចរិក ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​បញ្ចូល​ក្នុង​ក្រុម​ជំងឺវិកលវិទ្យា និង​ដែល​ស្តាប់​ទៅ​ឱ្យ​ភ័យ​និង​គួរ​ឱ្យ​ខ្លាចបំផុតសម្រាប់​សាធារណជន​ទូទៅ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់​ពិភព​អ្នក​វេជ្ជសាស្ត្រ​ ​ជំងឺ​វង្វេង​នេះ គឺ​ជាការបាត់​បង់​​​សមត្ថភាព​របស់ប្រព័ន្ធប្រសាទ ​ខួរក្បាល បញ្ញាញាណ ដែល​អាច​ឈាន​ដល់​ការបាត់បង់​ស្វ័យភាព​របស់​ខ្លួន។ ជំងឺ​វង្វេង​ Démence / Dementia ស្តែង​ឡើង​ដោយប្រជុំសញ្ញារោគ​ជា​ច្រើន មាន​ជា​អាទិ៍ ​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​​នៃសមត្ថភាពរបស់ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ ​​ខួរក្បាល បញ្ញាញាណ​ ប្រាជ្ញា ក្នុង​ការ​គិត​ និងធ្វើ​អ្វីមួយ ក្នុង​ទម្រង់​ជា​ភាព​រ៉ាំរ៉ៃ ឬ​ជា​ការ​វិវឌ្ឍន៍​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជា​លំដាប់។ អ្នក​ជំងឺអា​ចនឹង​​​បាត់​បង់​សមត្ថភាព​​ចង​ចាំ សមត្ថភាព​រៀន​សូត្រ សមត្ថភាព​និយាយ​ស្តី ឬ​សមត្ថភាព​ធ្វើ​អ្វី​មួយ​ក្នុង​សកម្មភាព​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ  ​សមត្ថភាព​​កំណត់​ទិស​តំបន់​ និង​បាត់​បង់​សមត្ថភាព​គិត​ពិចារណា​ លែង​​អាច​គ្រប់គ្រង​អារម្មណ៍​ ឥរិយាបថ និង​ចិត្ត​ខ្លួនឯង​បាន ចេះ​តែ​វវើរវាយ​ ឬ​ករណី​ខ្លះ​អ្នក​ជំងឺ​មានអាការៈ​សញ្ញា​ញ័រ ដូច​មនុស្ស​កើត​ជំងឺ​ប៉ាគីនស៊ុន។ មូលហេតុ​ចំបង​ដែល​នាំ​មាន​ជំងឺ​នេះ គឺ ជំងឺ​ Alzheimer។ ៦០ទៅ​៧០%​នៃ​អ្នក​ជំងឺ​អាល់ហ្សៃម៉ែរ នឹងមាន​អាការៈជំងឺ​វង្វេង ឬ​អាច​និយាយ​បាន​ថា អាល់ហ្សៃម៉ែរ ជា​ទម្រង់​រួម​មួយ​នៃ​ជំងឺ​វង្វេង​ដែល​គេ​ជួប​ញឹកញយ​ជាង​គេ។ ជំងឺ​វង្វេង​ក៏​អាច​បង្កឡើង​ដោយ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដាច់​សរសៃ​ឈាម​ក្នុង​ខួរក្បាល ដោយ​មាន​ដំបៅ​ក្នុង​ខួរក្បាល។ វិបត្តិ​ផ្លូវ​ចិត្ត ជំងឺ​ធ្លាក់​ទឹក​ចិត្ត កំរិត​វប្បធម៌​និង​ការ​សិក្សា​បាន​ទាប រស់​ឯកា​មិន​សូវ​ចូល​ក្នុង​សង្គម និង​មិន​សូវ​ប្រើ​ខួរក្បាល ក៏​ជា​កត្តា​ហានិភ័យ​នាំ​ឱ្យមាន​ជំងឺវង្វេងខូច​សតិ​នេះ​ដែរ។ អ្នក​ជំងឺ​ម្នាក់ៗ​កើត​រោគ​វង្វេង​មិន​ដូចគ្នា​ទេ ព្រោះ​វាអាស្រ័យ​ទាំង​ស្រុង​ទៅ​លើ​កំរិតនិង​ប្រភេទ​​នៃ​ជំងឺ​ផង និងទៅ​​លើ​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​(ចរិក)ដើម​របស់​អ្នក​ជំងឺ​ផ្ទាល់​​ផង។ តែ​គេ​អាច​បែងចែក​ជំងឺជាបី​ដំណាក់កាល ៖ - ដំណាក់កាលដំបូង​ ច្រើន​តែ​មើល​ពុំសូវ​ឃើញ ពុំ​សូវ​ទទួល​បាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ឡើយ ព្រោះ​ជំងឺ​លេច​ឡើង​បន្តិចម្តងៗ សន្សឹមៗ ដោយ​គ្រាន់​តែ​ មាន​អាការៈ​ ឧស្សាហ៍​ ឬ​ចាប់ចេះ​​​ភ្លេច លែង​សូវ​យល់​ពី​ពេលម៉ោង និង​ អាច​វង្វេង​សូម្បី​តែក្នុង​កន្លែង​ស្គាល់​ច្បាស់។ - ដំណាក់កាលទីពីរ ជំងឺ​វង្វេង​ចាប់​វិវឌ្ឍ រោគ​សញ្ញា​ចាប់​លេច​ឡើង​ច្រើន​និង​ច្បាស់​លាស់ ដូចជា ភ្លេច​ហេតុការណ៍​សំខាន់ៗ​និង​ថ្មីៗ ភ្លេច​ឈ្មោះ​មនុស្ស​ដែល​ធ្លាប់​ស្គាល់​ច្បាស់ -វង្វេងទាំង​​នៅក្នុង​ផ្ទះឯង -ចាប់​ពិបាក​ប្រាស្រ័យ​និយាយ​ទាក់ទង​ជាមួយ​គេ​ឯង -ត្រូវ​ការ​ជំនួយ​ក្នុង​ការ​ថែទាំ និង​សម្អាត​រាងកាយ​ខ្លួនឯង -ប្តូរ​ផ្លាស់​អាកប្បកិរិយា ឧទាហរណ៍ និយាយ​ចេះ​តែ​ខុស ឬ​និយាយដដែលៗ​ - ដំណាក់កាលទីបី ដែល​ជា​ដំណាក់កាល​ចុងក្រោយ អ្នក​ជំងឺ​បាត់​បង់​ឯករាជ្យ និង​ លែង​អាច​ធ្វើ​សកម្មភាពអ្វី​បានដោយ​ខ្លួន​ស្ទើរ​​ទាំង​អស់។ ភ្លេចភ្លាំងកាន់​តែ​ខ្លាំង និង​ស្តែង​ដោយ​ជាក់​ច្បាស់ ៖ លែង​ដឹងពេលវេលា ទីកន្លែង លែង​ស្គាល់​កូនចៅ​ក្នុង​គ្រួសារ ដើរ​លែង​រួច​ ហើយ​ប្តូរ​ឥរិយាបថ ទៅ​ជា​ស្លូត ឬ​ទៅ​ជាកាច។ ថ្វីបើ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​ជំងឺ​មនុស្ស​ចាស់ និង​ច្រើន​កើត​មាន​លើ​មនុស្ស​វ័យ​ចំណាស់ ចាប់​ពី​អាយុ​៦៥​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ ដល់​៩០%​មែន ប៉ុន្តែ​ជំងឺវង្វេង មិន​មែន​ជា​ផលវិបាក​បន្សល់​ទុក​ដោយ​ភាព​ចាស់​ជរា ដែល​មិន​អាច​បញ្ចៀស​បាន ​នោះឡើយ។ គេហ៊ានអះអាង​បែបនេះក៏ ព្រោះ​តែ មិនមែនមាន​តែមនុស្ស​ចាស់​ទេ ដែល​កើត​ជំងឺ​វង្វេង។ ករណី​ក្មេង​កើត​ជំងឺ​វង្វេង​ក៏​មាន​ច្រើន​ដែរ។ អ្នក​ជំងឺ​​ទៅ​៩% មានវ័យ​ក្រោម​​អាយុ​៦៥​ឆ្នាំ។ នេះបើ​តាម​តួលេខ​ផ្តល់​ដោយ​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក។ រហូត​មក​ទល់​នឹង​ពេល​នេះ អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​​ពុំទាន់​រកឃើញ​​ថ្នាំព្យាបាលនៅឡើយ​ទេ ប៉ុន្តែ​ ការសិក្សា​ជា​ច្រើន​បាន​បង្ហាញ​ថា គេ​អាច​បញ្ចៀស ឬ​ពន្យឺត​អាការៈ​វង្វេង​​ភ្លេចភ្លាំង ​ បាន​ដល់​៤០%​ តាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ​​កាយ​សម្បទា​ ជា​ប្រចាំ​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ មិន​ជក់​បារី មិន​បរិភោគ​គ្រឿង​ស្រវឹង​សុរ៉ាច្រើន​ហួសហេតុ បរិភោគ​ត្រឹម​ត្រូវមាន​គុណភាព ថែរក្សា​និង​កំរិត​ទម្ងន់​មិន​ឱ្យ​ធាត់​ជ្រុល​ឬ​ស្គម​ជ្រុល ត្រួត​ពិនិត្យ​​សម្ពាធ​ឈាម ​ឱ្យមាន​លំនឹង​ល្អ មិន​បណ្តោយ​ឱ្យ​ឡើង​ជាតិ​ខ្លាញ់​ និង​ជាតិ​ស្ករ ក្នុង​ឈាម។ ជំងឺវង្វេង ជា​មូលហេតុ​ចំបងមួយ​នៃ​ពិការភាព​របស់​មនុស្ស​ចាស់នៅ​លើ​ពិភពលោក។ ក្រៅ​អំពី​បន្សល់​ទុក​នូវ​ផលវិបាក​​​លើ​រាងកាយ លើ​ផ្លូវចិត្ត​ ចំពោះ​អ្នក​ជំងឺផ្ទាល់​និង​ក្រុមគ្រួសារ សង្គម​និង​សេដ្ឋកិច្ច​ក៏​រងផលប៉ះពាល់ពី​ជំងឺ​វង្វេង​នេះ​ខ្លាំ​ង​ដែរ។ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ននេះ មានប្រទេស​ចំនួន​មួយភាគ​បួន​ប៉ុណ្ណោះ​នៅ​លើ​ពិភពលោក មាន​ប្រព័ន្ធ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​​ទទួល​ខុសត្រូវ​មើល​អ្នក​ជំងឺ​ កើត​រោគ​វង្វេងភ្លេចភ្លាំង ត្រឹម​ត្រូវ សម្រាប់​ជួយ​អ្នក​ជំងឺ​ផ្ទាល់ និង​ក្រុមគ្រួសារ​របស់​អ្នក​ជំងឺ។ ហើយ​ពាក់កណ្តាល​ជា​ប្រទេស​នៅ​ទ្វីបអឺរ៉ុប។ កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៥ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សុខាភិបាល​នៃ​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក ព្រមព្រៀង​គ្នា​ដាក់ រៀប​ចំ​​ផែនការ​សកម្ម​ សម្រាប់​ផ្តល់ការ​វិនិច្ឆ័យរោគ និង​ថែទាំ​​អ្នក​ជំងឺ ប៉ុន្តែ​ផែនការ​នេះ ពុំអាច​សម្រេច​បាន​តាម​កម្មវត្ថុ​ ដែលកំណត់​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២៥បាន​ឡើយ៕
    10/12/2021
    8:32

Über នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Sender-Website

Hören Sie នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ, ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ und viele andere Radiosender aus aller Welt mit der radio.at-App

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Jetzt kostenlos herunterladen und einfach Radio & Podcasts hören.

Google Play StoreApp Store

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ: Zugehörige Podcasts

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ: Zugehörige Sender

Information

Wegen Einschränkungen Ihres Browsers ist dieser Sender auf unserer Website leider nicht direkt abspielbar.

Sie können den Sender alternativ hier im radio.at Popup-Player abspielen.

Radio