Radio Logo
RND
Höre {param} in der App.
Höre ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក in der App.
(7.565)(6.472)
Sender speichern
Wecker
Sleeptimer
Sender speichern
Wecker
Sleeptimer
StartseitePodcastsGeschichte
ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

Podcast ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក
Podcast ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

hinzufügen

Verfügbare Folgen

5 von 23
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - តើ​គេ​អាច​ទាក់ទង​ជាមួយ​យាន Voyager បាន​ដោយ​របៀបណា?
    យាន Voyager ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់បង្ហោះ កាល​ពីឆ្នាំ១៩៧៧ បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ទៅដល់​ចម្ងាយ​រហូតដល់​ទៅ​រាប់ពាន់លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ពីផែនដី។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជាយ៉ាងណា គេ​នៅតែ​អាច​ទាក់ទង និង​បញ្ជូន​ទិន្នន័យ​ទៅមក​ជាមួយ​ Voyager បាន។ តើ​ការទាក់ទង​​នៅ​ក្នុងរយៈចម្ងាយ​ដ៏​ឆ្ងាយ​នេះ​ត្រូវ​ធ្វើឡើង​ដោយ​របៀបណា? នៅលើ​យាន Voyager ការទាក់ទង បញ្ជូន និង​ទទួល​ទិន្នន័យ​​ទៅមក​ជាមួយផែនដី ​ត្រូវ​ធ្វើ​តាមរយៈអង់តែនរាងជាថាស ដែល​មានមុខកាត់ ៣,៧ម៉ែត្រ ក៏ប៉ុន្តែ ដោយសារ​តែ​ធនធានថាមពល​នៅលើ​យាន​មាន​កម្រិត ដូច្នេះ Voyager អាច​បញ្ជូន​សញ្ញា​ដែល​មាន​កម្លាំង​ត្រឹម​ជាង​ ២០វ៉ាត់​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីប្រៀប​ធៀប​ឲ្យងាយយល់ វិទ្យុ FM ធម្មតា​មួយ ដែល​​មានកម្លាំងផ្សាយ​ ១០​គីឡូវ៉ាត់ អាច​បញ្ជូន​សញ្ញា​បាន​​​ខ្លាំង​ជាង​រលកសញ្ញា ដែល​បញ្ជូន​ចេញ​ពី​យាន Voyager រហូតដល់​ទៅ ៥០០ដងឯណោះ។ បន្ថែម​ពីលើនេះ​ទៅទៀត ពី Voyager មកផែនដី គឺមាន​ចម្ងាយ​យ៉ាងឆ្ងាយ រហូតដល់​ទៅ​ជាង ២០ពាន់លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ឯណោះ ហើយ​គេ​ដឹង​ថា រលកសញ្ញាវិទ្យុ ក៏ដូចជា​ពន្លឺដែរ កាលណា​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅកាន់តែឆ្ងាយ កម្លាំង​ក៏​ត្រូវ​ថយចុះ​ទៅតាម​នោះដែរ គឺថយចុះ​ដោយសមាមាត្រ​ទៅនឹង​ការ៉េ​នៃ​ចម្ងាយ (Inverse Square Law)។ ដូច្នេះ រលកសញ្ញា​​កម្លាំង ២០វ៉ាត់​ពេល​បញ្ជូន​ចេញ​ពី​យាន Voyageur ទម្រាំតែ​ធ្វើ​ដំណើរ​មកដល់​ផែនដី កម្លាំង​របស់​វា​ត្រូវ​ថយចុះ​យ៉ាងខ្សោយបំផុត គឺ​ប្រមាណ​ជា ២០ពាន់លាន​ដង​ខ្សោយជាងថាមពល​ដែល​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​នាឡិកាប្រើ​ថ្ម​មួយ​ទៅទៀត។ ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះជា​រលកសញ្ញា​ ដែល​បញ្ជូន​ចេញ​ពី Voyager នេះ​មាន​កម្លាំង​យ៉ាងខ្សោយ​បែបនេះ​ក៏ដោយ ក៏​គេ​នៅតែ​អាច​ទទួល​សញ្ញា​បាន​ដែរ តាមរយៈ​​​បណ្តាញ​ទំនាក់ទំនង​អវកាស​របស់​ណាសា ដែល​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេសថា « Deep Space Network » ហៅកាត់ថា « DSN »។ បណ្តាញ​ទំនាក់ទំនង​អវកាស​នេះ ត្រូវ​បាន​ទីភ្នាក់ងារ​ណាសា​សាងសង់ឡើង នៅ​ក្នុងទីតាំង ចំនួន​៣​ផ្សេងគ្នា នៅជុំវិញ​ពិភពលោក ដោយ​​​ពីទីតាំង​មួយទៅ​ទីតាំង​មួយ​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា គឺ​មួយ​នៅ​អាមេរិក មួយ​នៅ​អេស្ប៉ាញ និង​មួយទៀត​នៅ​អូស្រ្តាលី។ នៅទីតាំង​ទាំង ៣នេះ ត្រង់​ទីតាំង​នីមួយៗ គឺ​មានអង់តែន​​យ៉ាងតិច​ចំនួន ៤ ដោយ​ក្នុង​នោះ​មាន​អង់តែន​ដ៏​​ធំសម្បើម​មួយ​មាន​មុខកាត់​រហូតដល់​ទៅ ៧០ម៉ែត្រ អម​ដោយ​​​អង់តែន​ធុនមធ្យម​ ​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត​ ដោយ​អង់តែននីមួយៗ​មាន​មុខ​កាត់​ ៣៤ម៉ែត្រ។ ក្រៅពីមានមុខកាត់​ធំ ព្រមទាំង​​អាច​បង្វិលខ្លួន​ទៅតាម​ទិស​ដៅ​បាន​យ៉ាងសុក្រឹត អង់តែន​ទាំងនេះ​ក៏​មាន​បំពាក់ផងដែរ ដោយ​ឧបករណ៍​ដ៏ទំនើប ដែល​អាច​បញ្ជូន​សញ្ញា​បាន​ឆ្ងាយ និង​​អាច​ទទួលសញ្ញា​​​បញ្ជូន​ពី​យានដែល​នៅ​ឆ្ងាយៗ ដូចជា យាន Voyager នេះបាន។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជាមាន​បណ្តាញ​ទំនាក់ទំនង​អវកាស​យ៉ាង​ទំនើប ដូចជា Deep Space Network នេះ​ក៏ដោយ គេ​ក៏មិន​អាច​នៅបន្តទាក់ទង​ជាមួយ​យាន Voyager នេះ​ជា​រៀងរហូត​បាន​នោះដែរ។ បញ្ហា គឺ​នៅត្រង់​ថា យាន Voyager មិនត្រឹមតែ​ធ្វើ​ដំណើរ​កាន់តែ​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពី​ផែនដី​នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងពេល​ជាមួយគ្នា សមត្ថភាព​ក្នុងការ​ផលិត​ថាមពល​អគ្គិសនី​នៅលើ Voyager ដែល​ជា​យាន​ដ៏​ចំណាស់​ជាង ៤០ឆ្នាំមកហើយ​នោះ ក៏​កាន់តែ​ធ្លាក់ចុះខ្សោយ​ផងដែរ ​ពីមួយថ្ងៃ​ពីមួយថ្ងៃ។ គិតមកទល់នឹង​ពេលនេះ ឧបករណ៍​វិទ្យាសាស្រ្ត​មួយចំនួន នៅលើ​យាន Voyager ត្រូវ​បាន​ណាសា​បញ្ឈប់​លែង​ឲ្យ​ដំណើរការ​​រួចទៅហើយ ដើម្បី​សន្សំសំចៃ​ថាមពល ហើយ​តាមការ​ព្យាករ គ្រប់​ឧបករណ៍​វិទ្យាសាស្រ្ត​ទាំងអស់​នៅលើ​យាន​ Voyager នឹង​ត្រូវ​បញ្ឈប់​ដំណើរការ នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ២០២៥​ខាងមុខ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះជា​លែងមាន​ឧបករណ៍​ប្រមូលទិន្នន័យ​វិទ្យាសាស្រ្ត ក៏ប៉ុន្តែ Voyager នឹង​នៅតែ​បន្ត​ទាក់ទង​ជាមួយ​ផែនដី​បាន តាមរយៈ Deep Space Network ក្នុងរយៈពេល​ប្រមាណ​ជា ១០ឆ្នាំក្រោយ​មកទៀត គឺ​​រហូត​ទៅដល់​​អំឡុង​ឆ្នាំ២០៣៦ ទើប Voyager ​ត្រូវ​អស់​ថាមពល ដាច់ការ​ទាក់ទង​ទាំងស្រុងជាមួយ​នឹង​ភពផែនដី​របស់​យើង៕
    10/19/2021
    7:39
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - Voyager៖ យានអវកាស​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​បាន​ឆ្ងាយបំផុត
    Voyager គឺជាយានដំបូងបង្អស់ ដែលអាចធ្វើដំណើររហូតចេញផុតពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ចូលទៅដល់លំហ ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា Interstellar។ បេសកកម្មរបស់ Voyager ក៏បានជួយឲ្យអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តអាចស្វែងយល់បានយ៉ាងច្រើនផងដែរ អំពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើង។ យាន Voyager ​ត្រូវបានគេ​​បាញ់​បង្ហោះ​​​នៅ​ឆ្នាំ១៩៧៧ ដោយ​ Voyager-2 ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់បង្ហោះ​មុន នៅថ្ងៃទី២០ ខែ​សីហា ហើយ​ជាង​ពីរសប្តាហ៍​ក្រោយ​មកទៀត គឺនៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ទើប Voyager-1 ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់បង្ហោះ​ទៅតាម​ក្រោយ។ Voyager-1 នេះ ថ្វីដ្បិត​តែ​បាញ់បង្ហោះ​ក្រោយ​មែន ក៏ប៉ុន្តែ ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុងគន្លងមួយ ដែល​ត្រូវ​ទៅដល់​ភពព្រហស្បតិ៍​មុន​ Voyager-2 គឺ​ទៅដល់​​នៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧៩ (២ឆ្នាំកន្លះ​ក្រោយ​បាញ់បង្ហោះ ក៏ប៉ុន្តែ ៤ខែមុន Voyager-2)។ Voyager-1 ហោះកាត់​ក្បែរភពព្រហស្បតិ៍ ក្នុងរយៈចម្ងាយ​យ៉ាងជិត គឺ​ត្រឹមតែ​ប្រមាណជា ២៨ម៉ឺន​គីឡូម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺ​ជិតជាងចម្ងាយ​រវាង​ផែនដី និង​ព្រះចន្ទ​ទៅទៀត។ ការហោះកាត់​ក្បែរ​បែបនេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ Voyager-1 ត្រូវ​រងនូវ​កម្លាំង​ទំនាញ​យ៉ាងសម្បើម​របស់​ភពព្រហស្បតិ៍ ហើយ​តាម​យន្តការ Gravity assist កម្លាំង​ទំនាញ​នេះ​បាន​ជួយ​ឲ្យ​ Voyager-1 បង្កើន​ល្បឿន​រហូតដល់​ទៅ​ជិតទ្វេដង គឺ​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុងល្បឿន​​ប្រមាណ​ជា ៧ម៉ឺន​គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុងមួយម៉ោង សំដៅ​ទៅកាន់​ភពបន្ទាប់ គឺ​ភពសៅរ៍។ ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះជា​នៅ​ក្នុង​ល្បឿន​យ៉ាងលឿន​បែបនេះ​ក៏ដោយ Voyager 1 ត្រូវ​ចំណាយពេល​រហូត​ដល់​ទៅ ២០ខែ (ជាង១ឆ្នាំកន្លះ) ទើប​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅដល់​ភពសៅរ៍ នៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៨០។ នៅត្រង់​ភពសៅរ៍​នេះ Voyager 1 មិនត្រឹមតែ​ត្រូវ​តែ​ហោះកាត់​​ភពសៅរ៍​ដោយ​ផ្ទាល់​តែ​ប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ បេសកកម្ម​ដ៏​ចម្បង​មួយ​ទៀត គឺ​ហោះកាត់​ក្បែរ​ព្រះចន្ទ​ដ៏ធំ​របស់​ភពសៅរ៍ គឺ “ទីតង់” (Titan)។ ភាព​ចាំបាច់​នៃ​គន្លងផ្លូវ​ដែល​ត្រូវ​ហោះកាត់ក្បែរ​ទីតង់​នេះ​ហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​បេសកកម្ម​របស់ Voyager 1 ត្រូវ​បញ្ចប់​ត្រឹម​ភពសៅរ៍ ដោយ​ក្រោយ​ពី​ហោះកាត់​ទីតង់ ភពសៅរ៍​​រួច ឥទ្ធិពលនៃកម្លាំងទំនាញ​​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​​​គន្លងរបស់ Voyager 1 ត្រូវហោះ​​ចាក់ឡើងទៅលើ ចេញ​ពី​​ប្លង់​​នៃគន្លងតារាវិថី​របស់​ភព ហើយ​ហោះ​សំដៅ​ទៅ​ក្រៅ​​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ Voyager 2 ​ហោះកាត់​ភពព្រហស្បតិ៍ នៅថ្ងៃទី៩ កក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៩ ហើយ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​មកដល់​ភពសៅរ៍ នៅថ្ងៃទី២៥ សីហា ឆ្នាំ១៩៨១ គឺ​ជិត ១០ខែ​ក្រោយ Voyager 1។ បន្ទាប់ពី​ហោះចេញ​ពី​ភព​សៅរ៍ Voyager-2 បាន​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​ហោះ​​កាត់​ភព​អ៊ុយរ៉ានុស នៅថ្ងៃទី២៤ មករា ឆ្នាំ១៩៨៦ ហើយជាង​៣ឆ្នាំ​ក្រោយ​មកទៀត ​ហោះកាត់​ភព​ណិបទូន នៅថ្ងៃ​ទី​២៥ សីហា ឆ្នាំ១៩៨៩ មុននឹង​បន្ត​ដំណើរ​ចេញ​ទៅ​ប៉ែក​ខាង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដោយចាក់ចុះ​ទៅ​ខាង​ក្រោម ផ្ទុយ​ពី​ទិសដៅ​របស់ Voyager 1។ មកទល់​នឹង​ពេលបច្ចុប្បន្ន​នេះ យាន​ទាំងពីរ​សុទ្ធតែ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ទៅដល់​លំហ ដែល​គេ​ឲ្យឈ្មោះ​ជាភាសាអង់គ្លេស​ថា Interstellar ដោយ Voyager 1 បាន​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១២ ហើយ​​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅដល់​​​ចម្ងាយជាង ២៣ពាន់លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ពីផែនដី (២១ម៉ោងនិង២៥នាទីពន្លឺ) ចំណែក Voyager 2 ចេញ​ពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ នៅឆ្នាំ២០១៨ ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​ស្ថិត​នៅចម្ងាយ​ប្រមាណ ២០ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ​ពីផែនដី (១៧ម៉ោងនិង៤៦នាទីពន្លឺ)៕
    10/11/2021
    9:40
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - តើតេឡេស្កុបជេមស៍វេប​ត្រូវ​គេ​បង្ហោះ​ទៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ដោយ​របៀបណា?
    តេឡេស្កុបអវកាស​ជេមស៍វេប (James Webb Space Telescope) ដែល​មាន​ទំហំ​ធំជាង​ទីលាន​បាល់ទះ​ទៅទៀតនោះ នឹង​ត្រូវ​គេ​បាញ់​បង្ហោះ​ទៅដាក់​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​បាន​ដោយ​របៀបណា? តើជេមស៍វេប​នេះ​នឹង​ត្រូវ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​បែបណា? ចម្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពីផែនដី? ហើយ​តើ​ត្រូវ​ចំណាយពេល​ប៉ុន្មាន​ទើប​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅដល់​គន្លង​តារាវិថីនោះ? ជេមស៍វេប ដែល​គ្រាន់តែ​កែវ​មាន​មុខកាត់​ដល់​ទៅ ៦ម៉ែត្រ​កន្លះ ហើយមានទំហំសរុប រាប់ទាំង​ខែល​ការពារពន្លឺថ្ងៃ​រហូតដល់​ទៅ ២១ម៉ែត្រ គឺ​ជា​តេឡេស្កុប​អវកាស​ដ៏​ទំនើប ហើយ​ក៏​ជា​តេឡេស្កុប​ដ៏​ធំបំផុតមួយផងដែរ។ ដូច្នេះហើយ​បាន​ជា​ជេមស៍វេប​ត្រូវ​បាន​គេ​សាងសង់ឡើង​ជា​ផ្នែក​ដែល​អាច​បត់​ឲ្យ​នៅ​ទំហំតូចល្មម​អាច​ផ្ទុក​លើ​រ៉ុកកែតបាន។ រ៉ុកកែត​ដែល​គេប្រើ​ ដើម្បី​បាញ់បង្ហោះ​តេឡេស្កុប​ជេមស៍​វេបនេះ គឺ​រ៉ុកកែតធុន « អារីយ៉ាន-៥ » របស់​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប ហើយ​ត្រូវ​បាញ់បង្ហោះ​ចេញ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស​គូរូ ស្ថិត​នៅ​ហ្គីយ៉ាន ដែនដី​នាយសមុទ្រ​របស់​បារាំង។ ការណ៍ដែលគេបាញ់បង្ហោះ​តេឡេស្កុប​ជេមស៍វេប ចេញ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌលអវកាស​អឺរ៉ុបនេះ ម្យ៉ាង​ ដោយសារ​តែ​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាសគូរូ​មាន​ទីតាំង​អំណោយផល គឺ​នៅក្បែរ​ខ្សែអេក្វាទ័រ ហើយ​ម្យ៉ាងទៀត គឺ​ដោយសារ​តែ​រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន ជា​ប្រភេទ​រ៉ុកកែត ដែល​មានមុខកាត់​ធំ​​​ត្រូវ​ទៅនឹង​ទំហំ​របស់​ជេមស៍វេប។ គិតចាប់តាំង​ពីពេល​បាញ់បង្ហោះ រហូត​ដល់​ពេល​ដែល​ជេមស៍វេប​ត្រូវ​ពន្លាត​ចេញ​ជា​រូបរាង​ពេញលេញ​ គេ​ត្រូវ​ចំណាយពេល​រហូតដល់​ទៅជិត៣សប្តាហ៍។ ហើយ​រហូត​ទាល់តែ​ប្រមាណ​ជា ៣០ថ្ងៃ​ក្រោយ​បាញ់បង្ហោះ ទើប​ជេមស៍វេប​ធ្វើ​ដំណើរទៅដល់​គោលដៅចុងក្រោយ នៅត្រង់​ចំណុច​ « ឡាក្រង់ទី២ » ឬ L2។ ចំណុចឡាក្រង់នេះ ដែល​យក​តាម​ឈ្មោះ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​បារាំង​ ដើមកំណើតអ៊ីតាលី Joseph-Louis Lagrange ជា​ចំណុចពិសេសមួយ ដែល​មាន​តុល្យភាព រវាង​កម្លាំង​ទំនាញ​ព្រះអាទិត្យ និង​កម្លាំង​ទំនាញ​ផែនដី ធ្វើ​ឲ្យ​តេឡេស្កុបជេមស៍វេប ត្រូវ​ស្ថិត​ក្នុង​គន្លង​វិលជុំវិញ​ព្រះអាទិត្យ ក្នុងល្បឿន​ត្រូវគ្នា​នឹង​ផែនដី ហើយ​អាច​ស្ថិត​នៅត្រង់ទីតាំងនេះ​ជាប់​ជា​ប្រចាំ​ក្នុងរយៈពេល​យូរ ដោយ​មិនទាមទារ​កម្លាំងម៉ូទ័រ និង​ថាមពល​ច្រើន ដើម្បី​រក្សា​លំនឹង​នៃ​គន្លង​តារាវិថី។ នៅត្រង់​ចំណុច​ឡាក្រង់នេះ ​ចម្ងាយ រវាង​តេឡេស្កុប​ជេមស៍វេប និង​ផែនដី ក៏​ស្ថិត​នៅ​​ស្ថិរជាប់​ជាប្រចាំ​ត្រឹម ១លាន៥សែនគីឡូម៉ែត្រ ផ្តល់​ភាព​ងាយស្រួល​ក្នុងការ​​ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និង​បញ្ជូន​ទិន្នន័យ​ រវាង​តេឡេស្កុប និង​សាលបញ្ជា​ដែល​នៅលើដី។ រឹតតែ​សំខាន់ជាងនេះ​ទៅទៀត ការ​ណ៍​ដែល​តេឡេស្កុបជេមស៍វេប​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​គន្លង​ជុំវិញ​ព្រះអាទិត្យ ត្រង់​ចំណុច « ឡាក្រង់ទី២ » នេះ គឺ​មានន័យថា ទាំងព្រះអាទិត្យ ទាំង​ផែនដី និង​ទាំងព្រះចន្ទ ត្រូវ​ស្ថិត​នៅ​ប៉ែក​ម្ខាង​ជាប់​ជាប្រចាំ គឺ​ប៉ែក​ដែល​មាន​ខែល​ការពារពន្លឺថ្ងៃ ក្នុងពេល​ដែល​កែវតេឡេស្កុប​ត្រូវ​បែរទៅប៉ែក​ម្ខាងទៀត គឺ​ទៅប៉ែក​ខាង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ។ និយាយ​ដោយ​សាមញ្ញ គឺ​ប្រៀបដូចជា តេឡេស្កុបជេមស៍វេប​នេះ​ត្រូវ​បែរ​ទៅ​ផ្នែក​ខាង​យប់​ជាប់​ជា​ប្រចាំ អាច​ឆ្លុះ​សង្កេតមើល​ទៅ​ក្នុ​ងលំហ​អវកាស​ជាប់​ជា​ប្រចាំ ២៤ម៉ោង លើ​២៤ម៉ោង ដោយ​គ្មាន​ការ​រំខាន​ពី​ពន្លឺ ទាំង​ពន្លឺ​ដោយផ្ទាល់​ពីព្រះអាទិត្យ និង​ទាំង​ពន្លឺ​ដែល​ចាំងផ្លាត​ពី​ផែនដី និង​ព្រះចន្ទ៕
    10/5/2021
    8:06
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - តេឡេស្កុបអវកាសជេមស៍វេប​មាន​លក្ខណៈពិសេស​អ្វីខ្លះ?
    តេឡេស្កុបអវកាស​ជេមស៍វេប (James Webb Space Telescope) ដែល​គេ​គ្រោង​បាញ់បង្ហោះ នៅចុងឆ្នាំ២០២១​នេះ ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុក​ថា​ជា​តេឡេស្កុប​ដ៏​ទំនើប​បំផុត​មួយ ហើយ​ដែល​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​កំពុង​ទន្ទឹង​រង់ចាំ ដើម្បី​អាច​ប្រើ​តេឡេស្កុប​នេះ​សិក្សា​លម្អិត​ទៅលើ​ចក្រវាល រាប់ចាប់តាំង​ពី​ការ​សង្កេត​មើល​ផ្កាយ និង​កាឡាក់ស៊ី​ដំបូងៗ​ក្រោយ​ហេតុការណ៍​ប៊ីកប៊ែង រហូត​ដល់​ការ​សិក្សា​លម្អិត​ទៅលើ​ធាតុផ្សំ​នៃ​បរិយាកាស​លើ​ភព​ក្រៅប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ។ តេឡេស្កុបអវកាស​ជេមស៍វេប (James Webb) ជាគម្រោង​រួមគ្នា រវាង​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អាមេរិក​​ណាសា ទីភ្នាក់អវកាស​អឺរ៉ុប​អេសា និង​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​កាណាដា។ សាងសង់​ក្នុង​គម្រោង ដែល​ត្រូវ​ចំណាយ​លុយ​រហូតដល់​ទៅ ១០ពាន់​លានដុល្លារ តេឡេស្កុបជេមស៍វេប មានកែវ​ដែលមាន​មុខកាត់​រហូតដល់​ទៅ ៦ម៉ែត្រកន្លះ ពោលគឺ ធំជាង​កែវ​តេឡេស្កុប​ហឺបល​ដល់​ទៅ ៦ដងឯណោះ។ ក្រៅពីមាន​មុខកាត់កែវ​ធំ​អាច​ចាប់ពន្លឺ​បាន​ច្រើន​នេះ តេឡេស្កុប​ជេមស៍វេប​នៅមាន​លក្ខណៈពិសេស​ចម្បងមួយទៀត គឺ​អាច​ចាប់ពន្លឺអាំងហ្វ្រារូ (Infrarouge/Infrared) នៅ​ក្នុង​ហ្វ្រេកង់​យ៉ាងទាបដែល​តេឡេស្កុបហឺបល​មិន​អាច​ចាប់បាន។ សមត្ថភាព​ក្នុងការ​ចាប់ពន្លឺ​ក្នុង​ហ្វ្រេកង់​យ៉ាងទាប​នេះ វាជា​ចំណុច​សំខាន់ ដើម្បី​ឆ្លុះមើល​ផ្កាយ និង​កាឡាក់ស៊ី ដែល​នៅ​ឆ្ងាយៗ​ រហូត​ដល់​ជាយ​នៃ​ចក្រវាល​ដែល​គេហៅថា Observable Universe ហើយ​អាច​ឲ្យ​យើង​សង្កេត និង​សិក្សាស្វែងយល់ អំពី​ការ​កកើត​ផ្កាយ និង​កាឡាក់ស៊ី​ដំបូងៗ​បំផុត នៅមិនយូរប៉ុន្មាន​ក្រោយ​ហេតុការណ៍ប៊ីកប៊ែង។ តេឡេស្កុបជេមស៍វេប​នេះ​ក៏​មាន​សមត្ថភាព​ផងដែរ ក្នុងការ​សិក្សា​លម្អិត ដើម្បី​កំណត់​ធាតុផ្សំ​នៃ​បរិយាកាស​នៅលើ​ភព​ក្រៅប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ដែល​នេះ​ជា​គន្លឹះ​ដ៏​សំខាន់​មួយ នៅ​ក្នុងការ​សិក្សា អំពី​លទ្ធភាព​នៃ​វត្តមាន​ជីវិត​ក្រៅភពផែនដី។ តាមគម្រោង តេឡេស្កុប​ជេមស៍វេប​​នឹង​ត្រូវ​គេ​បាញ់បង្ហោះ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ២០២១ ដោយ​ប្រើ​រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន-៥ (Ariane-5) បាញ់ចេញ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌលអវកាស​គូរូ ក្នុង​ដែនដី​ហ្គីយ៉ាន​របស់​បារាំង។ ជេមស៍វេប​នឹង​ត្រូវ​បាញ់បង្ហោះ​ទៅដាក់​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ជុំវិញ​ព្រះអាទិត្យ ហើយ​ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជា ១,៥លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ពីផែនដី (ឆ្ងាយ​ជាង​ចម្ងាយរវាង​ផែនដី​និង​ព្រះចន្ទ​រហូតដល់​ទៅ៤ដង)៕
    9/27/2021
    7:51
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - សូយូស៖ ដំណាក់កាលនៃការវិលត្រឡប់​ពី​ស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិ
    ការធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ស្ថានីយ៍អវកាស​អន្តរជាតិ​ត្រឡប់​មក​ផែនដី តាម​យាន​សូយូស ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​សរុប​ ៣ម៉ោង​កន្លះ ក៏ប៉ុន្តែ មុននឹង​ចាប់ផ្តើម​ដំណើរ​នេះ គេ​ត្រូវ​ត្រៀម​រៀបចំ​ជាមុន​ជាច្រើន​សប្តាហ៍ ជាពិសេស គឺ​ត្រៀម​ទីតាំង​សម្រាប់​យាន​ចុះចត និង​គណនា​គន្លង​ផ្លូវ ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ដំណើរ ដើម្បី​អាច​ចុះចត​ឲ្យ​ចំទីតាំង​ដែល​បាន​កំណត់ ក្នុងល្បឿន ក៏ដូចជា​រង្វាស់​មុំសមរម្យ សម្រាប់​សុវត្ថិភាព​របស់​អវកាសយានិក។ នៅថ្ងៃ​ចេញ​ដំណើរ អវកាសយានិក ដែល​ដល់​វេន​ត្រូវ​វិលត្រឡប់​មក​ផែនដីវិញ ​ត្រូវ​ផ្ទេរ​ចេញ​ពី​ស្ថានីយ៍​អវកាស​អន្តរជាតិ ចូល​ទៅ​ក្នុង​យាន​សូយូស រួចហើយ​បិទទ្វារ​ទាំង​ពីរ មុននឹង​ចាប់ផ្តើម​ផ្តាច់ខ្លួន​ចេញ​ពីស្ថានីយ៍ ក្នុង​ដំណាក់កាល​ដែល​គេ​ឲ្យឈ្មោះ​ថា Undocking។ ការផ្តាច់ខ្លួន ឬ ​Undocking ត្រូវ​ធ្វើឡើង​ដោយ​សន្សឹមៗ ដោយ​សូយូស​ត្រូវ​រំកិលខ្លួន​ឃ្លាត​ពី​ស្ថានីយ៍អវកាស​អន្តរជាតិ ក្នុងល្បឿន ក្នុងចន្លោះ​ពី​ ១២ ទៅ ១៥សង់ទីម៉ែត្រ​ក្នុងមួយវិនាទី។ ការរំកិលខ្លួន​ចេញ​នេះ ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​កម្លាំង​រុញ​ពី​មេកានិច​របស់​ច្រកទ្វារ ឬ Docking Port សុទ្ធសាធ ដោយ​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដំបូង​នោះ ​យានសូយូស​ស្ថិត​នៅ​កៀក​នឹង​ស្ថានីយ៍អវកាស​ខ្លាំងពេក នៅមិនទាន់​អាច​ប្រើ​ម៉ូទ័រ​បាន​នៅឡើយ។ រហូត​ទាល់តែ​ ៣នាទី​ក្រោយ​មក នៅពេល​ដែល​សូយូស​ចេញ​ទៅ​ដល់​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជា ២០ម៉ែត្រ​ពី​ស្ថានីយ៍អវកាស​អន្តរជាតិ ទើប​គេ​ចាប់ផ្តើម​បញ្ឆេះម៉ូទ័រ​​រយៈពេល ១៥វិនាទី ដើម្បី​ឲ្យ​សូយូស​ឃ្លាត​ចេញ​ពី​ស្ថានីយ៍អវកាស​ក្នុងល្បឿន​កាន់តែ​លឿន​រហូតដល់ ២គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុងមួយម៉ោង ហើយ​ចេញ​ទៅ​ដល់​រយៈចម្ងាយ​មួយ ដែល​មាន​សុវត្ថិភាព​ពី​ការ​បុកទង្គិចគ្នា​ជាមួយ​ស្ថានីយ៍​អវកាស។ ដំណាក់កាលបន្ទាប់ គឺ​​ដំណាក់កាល​ដែល​គេ​ឲ្យឈ្មោះ​ថា Deorbit burn ដើម្បីបន្ថយល្បឿនយាន ឲ្យ​​ចេញ​ពី​គន្លង​តារាវិថី ហើយ​ធ្លាក់ចុះ​សំដៅ​ទៅកាន់​ស្រទាប់​បរិយាកាសផែនដី។ នៅក្នុងដំណាក់កាលនេះ សូយូសត្រូវ​បញ្ឆេះ​ម៉ូទ័រ​ ក្នុង​រយៈពេល​ដ៏ជាក់លាក់​មួយ គឺ​ ៤នាទីនិង៤៥វិនាទី ធ្វើ​ឲ្យ​យាន​​​ស្ថិត​ក្នុង​គន្លង​​​សមរម្យ​មួយ​ សំដៅ​ទៅ​កាន់​ស្រទាប់​បរិយាកាសផែនដី នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​​ដែល​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា « Re-entry »។ ចាប់ពី​ពេល​បញ្ឆេះម៉ូទ័រ ក្នុងដំណាក់កាល Deorbit burn រហូត​ដល់​ពេល​យាន​សូយូស​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅដល់​ស្រទាប់​បរិយាកាស​ផែនដី ហើយ​ចុះចតលើដី គេ​ត្រូវ​ប្រើពេលគិតជាសរុប ​ប្រមាណ​ជា ៥៥នាទី។ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រមាណ​ជា ៣០នាទី​មុន​​​ចូល​ទៅ​​ដល់​ស្រទាប់​បរិយាកាស ហើយ​​​​សូយូសចុះ​ទៅដល់​រយៈកម្ពស់​ប្រមាណ​ជា ១៤០គីឡូម៉ែត្រ​ពីដី សូយូស​ត្រូវ​បំបែក​ខ្លួន​ចេញ​ជា ៣ផ្នែក​ដាច់ពីគ្នា គឺ Orbital Module, Descent Module និង Service Module/Instrument Compartment។ ក្នុងចំណោម​ផ្នែក​ទាំង៣​នេះ មាន​តែ Descent Module មួយតែ​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​ត្រូវ​ចុះចត​មកលើដីវិញ ចំណែក​ឯផ្នែក​ពីរផ្សេងទៀត​ត្រូវ​ធ្លាក់ចុះមកដែរ ក៏ប៉ុន្តែ ត្រូវ​ឆេះ​អស់ ដោយ​សារ​ការ​កកិត​នឹង​ស្រទាប់​បរិយាកាស។ Descent Module ក៏​ត្រូវរង​នឹង​កម្លាំង​កកិត​នឹង​ស្រទាប់​បរិយាកាស ធ្វើ​ឲ្យ​សីតុណ្ហភាព​ត្រូវ​កើនឡើង​ខ្លាំង​ដែរ ក៏ប៉ុន្តែ ផ្នែក​ដែល​មាន​ផ្ទុក​អវកាសយានិក​នេះ មាន​ខែល​ការពារ​កម្តៅ​នៅ​ពី​ខាង​ក្រោម ដែល​អាច​ការពារ​ទាំង​តួយាន​មិន​ឲ្យ​ផ្ទុះឆេះ និង​​អាច​ការពារ​ទាំង​អវកាសយានិក​ដែល​នៅ​ខាង​ក្នុង មិន​ឲ្យ​រង​នឹង​សីតុណ្ហភាព​ក្តៅខ្លាំង។ ភាពកកិត​នឹង​ស្រទាប់​បរិយាកាស​នេះ ក៏​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​យាន​អាច​បន្ថយ​ល្បឿន​បាន​យ៉ាងច្រើន​ផងដែរ ហើយ​នៅពេល​ដែល​យាន​​ធ្លាក់ចុះ​មកនៅត្រឹម​រយៈកម្ពស់​ត្រឹមប្រមាណ​ជា ១០គីឡូម៉ែត្រ​ពីដី ល្បឿន​ដែល​កាល​ពី​នៅ​ក្នុង​ទីអវកាស​មាន​ដល់​ទៅ ២៨ ០០០គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុងមួយ​ម៉ោង ត្រូវ​ធ្លាក់​ចុះ​មកនៅត្រឹមតែ​ប្រមាណ​ជា ៨០០គីឡូម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុងមួយម៉ោង។ ដើម្បី​បន្ថយ​ល្បឿន​ឲ្យ​ធ្លាក់ចុះ​មក​នៅ​កាន់តែ​ទាប​ជាងនេះ​ទៅទៀត ឆ័ត្រយោងជាច្រើន​នឹង​ត្រូវ​បើក​ជា​បន្តបន្ទាប់​ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដោយ​ឆ័ត្រ​យោងធំចុងក្រោយ (Main Parachute) ​ត្រូវ​បើក​ នៅ​រយៈកម្ពស់ ៨៥០០ម៉ែត្រ​ពីដី ហើយ​បន្ថយ​ល្បឿន​យាន​ឲ្យ​មកនៅត្រឹមប្រមាណ​ជា ២២គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុងមួយម៉ោង (៦ម៉ែត្រ​ក្នុងមួយវិនាទី)។ ប៉ុន្មាននាទីក្រោយ​មកទៀត នៅ​រយៈកម្ពស់​ប្រមាណ​ជា ៥០០០ម៉ែត្រ​ពី​ដី ខែលការពារកម្តៅ​ត្រូវ​ផ្តាច់​ចេញ​ពី​តួយាន ហើយ​ឥន្ធនៈ ក៏ដូចជា អុកស៊ីសែន ដែល​នៅសល់​ក្នុង​ធុង ក៏​ត្រូវ​គេ​បំភាយចេញ ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​ផ្ទុះ​យាន នៅពេល​ចុះ​ទៅ​ដល់​ដី។ នៅពេល​ទៅដល់​កម្ពស់​ប្រមាណ​ជា ៧០សង់ទីម៉ែត្រ​ពីដី កូនរ៉ុកកែត​តូចៗ​ចំនួន ៦ ដែល​នៅ​ពីក្រោម​យាន​ត្រូវគេ​បញ្ឆេះឡើង ដើម្បី​បន្ថយល្បឿន​យាន​ឲ្យ​មកនៅត្រឹមតែ​ប្រមាណ​ជាង​ ១ម៉ែត្រ​ក្នុងមួយវិនាទី មុននឹង​​​ធ្លាក់ចុះ​សន្សឹមៗ​ទៅលើ​ដី នៅត្រង់​ទីតាំង ដែល​មាន​ក្រុម​សង្រ្គោះ​នៅ​រង់​ចាំ ដើម្បី​ជួយ​បើក​ទ្វារ និង​យក​អវកាសយានិក​ចេញ​ពី​យាន៕
    9/20/2021
    10:24

Über ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

Sender-Website

Hören Sie ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក, ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ und viele andere Radiosender aus aller Welt mit der radio.at-App

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

Jetzt kostenlos herunterladen und einfach Radio & Podcasts hören.

Google Play StoreApp Store

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក: Zugehörige Podcasts

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក: Zugehörige Sender

Information

Wegen Einschränkungen Ihres Browsers ist dieser Sender auf unserer Website leider nicht direkt abspielbar.

Sie können den Sender alternativ hier im radio.at Popup-Player abspielen.

Radio