Polityka o historii

W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska rozmawia ze swoim gościem, którym jest prof. Bartosz Kontny z Uniwersytetu Warszawskiego, o tym, jak wyglądał świat wojowników celtyckich, kiedy zaczęły się wojny i co na temat najdawniejszych konfliktów mówią nam odkrycia archeologiczne. Punktem wyjścia jest archeologia podwodna, dzięki której poznajemy historię ukrytą pod powierzchnią wody. Rozmawiamy o tym, co kryją podwodne wraki, w tym wraki Bałtyku, jak wygląda praca nurka pod wodą podczas badań oraz jakie podwodne odkrycia potrafią całkowicie zmienić nasze wyobrażenia o przeszłości. Jakie skarby pod wodą wciąż czekają na odkrycie i jak wygląda współczesne poszukiwanie śladów przeszłości – od profesjonalnych badań po działania, które prowadzą poszukiwacze skarbów pod wodą. Czy odkrycia archeologiczne w Polsce mogą pomóc nam lepiej zrozumieć, czym jest historia wojenną Europy? Jakie tajemnice kryją zatopione statki i artefakty spoczywające na dnie morza? O świecie dawnych wojowników i historii zapisanej pod wodą opowiada prof. Bartosz Kontny.

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” prof. Marcin Zaremba oraz prof. Błażej Brzostek rozmawiają o tym, jak wyglądała Polska po 1989 roku. W tym odcinku wracamy do czasów, gdy transformacja polityczna i gospodarcza w Polsce zmieniła wszystko, a szalone lata 90. stały się sceną jednego z największych eksperymentów społecznych. Analizujemy, jak plan Balcerowicza i jego słynna terapia szokowa wpłynęły na gospodarkę Polski, wprowadzając brutalny kapitalizm po polsku. Sprawdzamy, jak reformy Balcerowicza i nagły wolny rynek zderzyły się z rzeczywistością, wywołując rekordowe bezrobocie w Polsce i trwale zmieniając mentalność Polaków. Ale Polska lat 90. to nie tylko statystyki. Lata 90. to dziś przede wszystkim wspomnienia o świecie, w którym postkomunizm w Polsce mieszał się z marzeniem o zachodnim luksusie. Odkrywamy, czym był wtedy amerykański sen, jak moda lata 90. w Polsce wypełniła ulice kolorami i dlaczego kolorowe lata 90. do dziś budzą tak silne emocje. Analizujemy lata 90: jak się żyło oraz jak samorząd terytorialny w Polsce i etos, który niosła Solidarność, budowały nową strukturę państwa. Czy polska transformacja ustrojowa w Polsce po 1989 roku mogła potoczyć się inaczej? Spoglądamy na lata 90. okiem badaczy, ale też z przymrużeniem oka, porównując lata 90. do dziś, by zrozumieć, jak Polska po upadku komunizmu goniła świat i jak tamte doświadczenia ukształtowały naszą obecną rzeczywistość. To podróż przez lata 90. jak było naprawdę, od bazarów pod Pałacem Kultury i Nauki po narodziny potężnych fortun. Rozmowę o tym, jak wyglądała transformacja ustrojowa w Polsce po 1989 roku z prof. Błażejem Brzostkiem prowadzi prof. Marcin Zaremba, Polityka o historii.

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska oraz prof. Jakub Morawiec próbują ustalić, co skrywa Grenlandia i jaka jest historia Grenlandii. Historia, która zaczęła się, gdy Eryk Rudy i wikingowie organizowali swoje wielkie wyprawy morskie, to klucz do zrozumienia, dlaczego współczesna relacja Grenlandia vs USA budzi dziś takie emocje.

Badamy sagi nordyckie, sagi wikingów oraz dowody na odkrycie Ameryki przez Skandynawów, sprawdzając, jak wyglądało życie codzienne w osadach, jak przetrwali Inuici, Eskimosi, ludzie Grenlandii i dlaczego to właśnie Arktyka stała się ich domem.

Wyjaśniamy, dlaczego Grenlandia należy do Danii, czemu Grenlandia budzi dziś takie kontrowersje geopolityczne i dlaczego Grenlandia jest tak ważna w kontekście globalnych surowców. Analizujemy ponadto, po co Trumpowi Grenlandia dzisiaj. Przyglądamy się, jak ta ogromna wyspa przez wieki przechodziła z rąk do rąk – od wolnych osad wikingów, przez poddaństwo koronie norweskiej w 1261 r., aż po polityczne przetasowania w ramach unii kalmarskiej, gdy to Dania wyznaczała kierunek rozwoju politycznego wyspy. Z prof. Jakubem Morawcem rozmawia Agnieszka Krzemińska, „Polityka o historii”.

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: kim były ołowiane dzieci? Anna Kowalczyk, dziennikarka Programu Trzeciego Polskiego Radia i autorka audioopowieści „Ołowiane dzieci”, opowiada, jak naprawdę wyglądała ołowica w Szopienicach, choroba, która dotykała przede wszystkim hutników pracujących na Śląsku. Huta metali nieżelaznych Szopienice, utworzona w pierwszej połowie XIX w., działała aż do 2008 r., ale głośno zrobiło się o niej przede wszystkim w latach 70. XX w. O tym opowiada najnowszy serial „Ołowiane dzieci” na platformie Netflix. Ale czy ekranowa rzeczywistość spotyka się z prawdziwą historią? Rozmawiamy o tym, jaka jest prawda i fikcja w serialu. Gościni wideokastu Anna Kowalczyk dotarła do świadków tamtych wydarzeń, rozmawiała z historykami i medykami, dzięki czemu do głosu doszli ci, którzy byli na pierwszej lini frontu. A była to m.in. doktorka od familoków Jolanta Wadowska-Król, prof. Bożena Hager-Małecka i pielęgniarka Wiesława Wilczek. Te kobiety przy wsparciu mieszkańców rozwiązały zagadkę, jaką były zatrucia szopienickich dzieci. Niektórzy mówią, że to był „śląski Czarnobyl”. Kobiety ujawniły skalę problemu, bo z badań wynikało, że ok. 5 tys. dzieci chorowało na ołowicę. Jej skutki te żyjące do dziś stale odczuwają, mimo że dzięki wysiłkom dwóch lekarek jeździły na całe miesiące do sanatoriów i szybko udało się im wynieść z Szopienic.
O tym, czy problem udało się rozwiązać na zawsze i czy wyciągnęliśmy z tego wnioski, z Anną Kowalczyk rozmawia Agnieszka Krzemińska, „Polityka o historii”.

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: judaizm bez tajemnic, czyli jak wyglądały początki judaizmu. Nasz gość, prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò, historyk starożytności, przybliża ze szczegółami, jak powstał judaizm. Rozmawiamy o tym, jak wyglądały dzieje Żydów i czy Stary Testament to na pewno najlepsze źródło wiedzy. Zastanawiamy się, jak wyglądał judaizm w czasach Jezusa, jaki był Bóg Izraela i co byśmy o nim wiedzieli, gdyby Biblia się nie zachowała. W rozmowie poruszamy takie wątki jak niewola babilońska, obrzezanie religijne jako znak odrębności, ale też narzędzia kontrolującego wspólnotę. Rozmawiamy też o tym, kiedy powstała Biblia i czy Biblia została zmieniona – a jeśli tak, to co to oznacza. Czy Biblia jest dziś wiarygodna? Z prof. Łukaszem Niesiołowskim-Spanò rozmawia Agnieszka Krzemińska, tygodnik „Polityka”.