Mevlana Takvimi

Künyesi Ebu Abdullâh’dır. Cüsseli, kalın pazulu, iki omzunun arası açık, kızıl ve kıvırcık saçlıydı. Resûlullâh (s.a.v.) zamanında İslâmiyeti kabul etti. Kabilesini de İslâma davet etti. Hudeybiye umresinden önce Müslüman oldu. Rıdvan Biati'ne katılanlardandı. Peygamber (s.a.v.)’den rivayette bulunmuştur. İbn Sad dedi ki: “Ona (isabetli görüşlerinden dolayı) 'Mugiratu’r-Re’y' derlerdi. Yemame Savaşına, Şam ve Irak fetihlerinde, Yermuk Savaşında ve Kadisiye Harbinde hazır bulundu. Yermük’te gözünden yaralandı. Eş-Şa’bî dedi ki: “Arabın dehâlarından idi”. Kabisa b. Cabir ise: “Mugire ile arkadaşlık ettim. Şayet Medine’nin seksen kapısı olsa ve onlardan ancak hile ile çıkılabilse, muhakkak ki Mugire hepsinden çıkardı.” Taberi dedi ki: “İçine düştüğü her durumdan mutlaka bir çıkış yolu bulurdu. İki seçenek arasında birini seçemeden kalmazdı. Hz. Ebubekir es-Sıddîk (r.a.) onu Nuceyr halkına göndermişti. Sonra Sad (r.a.)’ın elçisi olarak Rüstüm’e gitti.” Ömer (r.a.) onu Basra valisi olarak görevlendirmiştir. Bu dönemde Meysan, Hemedan ve birçok beldeyi fethetmiştir. Begavi dedi ki: “Mugire (r.a.) Basra’da ilk divan kuran kimsedir.” Hz. Osman (r.a.) onu görevinde bıraktı, sonra azletti. Hz. Osman (r.a.) şehit edilince Hakemeyn olayına katılana kadar savaştan uzak durdu. Bundan sonra Kûfe valisi olarak görevlendirildi. Kûfe’de, oranın emiri olduğu dönemde Hicri 50 yılında bir veba salgını yüzünden öldü. Ölümü yaklaştığı bir sırada şöylece duada bulundu: “Ey benim Allâhım, işte sağ elim ki onunla Peygamberin (s.a.v.)’e biat ettim ve yine Peygamberin (s.a.v.)’le senin yolunda mücahede yaptım.” (İbnu Hacer el-Askalânî, el-İsabe (Seçkin Sahabeler), s.375)

Erkek ve kadının konuşma ve birbirine muhatap olma zaruretinde bakışlarını kontrol altında tutmaları gerekir. Ayetlerde şöyle buyurulur: "Mü'min erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar (Nur s. 30) Mümin kadınlara da söyle: Gözlerini haramdan sakınsınlar" (Nur s. 31) Kadının el ve yüz dışında bütün bedenini, altını göstermeyen ve vücut hatlarını ortaya çıkarmayan bolca bir giysi ile örtmesi gerekir. Mü'min bir kadın yabancı erkekle konuşmasında ölçülü olmalı ve ihtiyaç kadar konuşmalıdır. Ayette şöyle buyurulur: "Yabancı erkeklere çekici bir eda ile konuşmayın, sonra kalbinde hastalık bulunan kimse ümide kapılır." (Ahzab s. 32) Süslü ve çekici giysiler evde giyilmeli, yabancı erkeklerin yanında ve evin dışında bunlar baş örtüsü ve dış giysi ile örtülmelidir. Diğer yandan dışarıda, erkeklerin dikkatini çekmek için parfüm sürülmesi de, mü'min kadının ağır başlı ve ciddi tavırları ile bağdaşan bir durum değildir. Kocanın hısımlarından birisi ile, kimsenin olmadığı yerde başbaşa kalmanın daha tehlikeli olduğu Allâh elçisi tarafından şöyle belirtilmiştir: "Kadınların yanına girmekten sakınınız!". Sahabîler dediler ki: "Ey Allâh'ın elçisi! Kayın birader hakkında ne buyurursunuz?". Efendimiz (s.a.v.) buyurdular. "Kayın birader ölümdür". Yabancı erkeklerle ve kadınlarla bir arada bulunmak zaruret ve ihtiyaçla sınırlı tutulmalıdır. Çünkü gereksiz, ihtiyaç dışı ve uzun görüşmeler fitneye yol açabilir. Ayrıca kadını kutsal görevlerini yapmaktan, evinin hakkını gözetip, çocuklarını eğitmekten alıkoyar. Sonuç olarak mü'min kadınlar nişan, düğün, bayram ve benzeri kutlamaları veya ev ziyaretlerini yahut diğer sosyal faaliyetleri kendi hem cinsleriyle oluşturacakları topluluklar içinde yapmayı şiar edinmelidir. (Ali Rıza Peker, Örtünme ve Tesettür)

Buhârî ve Müslim'in İbn Ömer (r.a.)'dan yaptıkları rivayette, Nebi (s.a.v.) buyurdular ki: "Dilencilik, dilencinin yüzünde bir parça et kalmadığı halde Allâh'ın huzuruna çıkıncaya kadar kendisinden ayrılmayacaktır." (Buhârî, Zekât 52) Ebû Dâvud ve Nesai'nin Semüre b. Cündüb (r.a.)'dan yaptıkları rivayette, Resulullah (s.a.v.) buyurdular ki: "Dilencilik öyle tırmalayıcıdır ki kişi onunla yüzünü tırmalayıp yaralar (yüzünün suyunu döker)." Artık dileyen yüzünde et bıraksın, dileyen de yüzünü etsiz bıraksın. Ancak hükümdardan veya kaçınılması mümkün olmayan bir husustan dolayı dilenmek (hakkını istemek) caizdir. Taberânî'nin Hz. Ali (r.a.)'dan yaptığı rivayette, Resûlullâh (s.a.v.) buyurdular ki: "Muhtaç olmadığı halde dilenen kimse, bununla ancak cehennemin kızgın taşlarını çoğaltmayı dilemiştir." Eshab-ı Kiram: "Muhtaç olmadığı haldenin ölçüsü nedir?" diye sorduklarında, "Bir gecenin yiyeceğidir" buyurdular. Tirmizî'nin Hubşiyy bin Cünâdet (r.a.)'dan yaptığı rivayette, Resûlullâh (s.a.v.) buyurdular ki: "Hakikat, sadaka ne zengine helâldir, ne de güçlü kuvvetli ve sıhhatli sağlam kimseye. Evet, sadaka ancak fakir ve üstü-başı topraklı olan (çok muhtaç bulunan) ağır borç altında kıvranan veya üzücü bir diyet ödemek zorunluluğunda kalan kimseye verilir. Malını çoğaltmak için dilenen kimsenin dilendiği şey kıyamet günü onun yüzünü yaralıyacak birer sıcak taş olacaktır. Artık dileyen bunu çoğaltsın, dileyen de azaltsın." Resûlullâh (s.a.v.), Hz. Ebûbekir, Ebû Zer ve Sevbân'a (r.a.e) buyurdular ki: "Hiç kimseden bir şey istemeyin, elinizdeki sopanız yere düşse bile (kendiniz eğilip alın)." Nitekim Ebûbekir (r.a.) ile Sevbân (r.a.)'ın sopaları yere düşünce eğilip kendileri alırlardı (halk arasında böyle yapmayı asla yadırgamazlardı). Yanlarında yürüyen kimselere: "Şunu alıp bize uzatın" demezlerdi. (İmam Birgivî, Tarikat-ı Muhammediye, s.344-345)

Toplu taşıma araçlarında yüksek sesle video izlemek, Toplu taşıma araçlarında, yaşlılar ayaktayken sağlıklı çocuğunu yanındaki koltukta rahatça oturtmak, Trafikte selektörü gereksiz durumlarda kullanmak, Trafikte sürekli uzun farları açık şekilde seyretmek, Normalde şerit değiştirmek için kullanılması gereken en sol şeridi, tapulu baba malı gibi sahiplenmek, Araç içinde, etrafı rahatsız edecek derecede yüksek sesle müzik dinlemek, Araç park ederken, diğer araçları hesaba katmamak. Açık ofis iş mekânlarında etrafı rahatsız edecek derecede gürültü yapmak, Ortak kullanılan tuvalet ve lavaboları kirli bırakmak, Tuvalette telefonla konuşmak, Mazereti olmadığı halde, vücuttan yayılan kötü kokular için tedbir almamak, Muhatabın vaktine ve meşguliyetine saygı duymadan, sürekli çatkapı ziyaretler yapmak, Mazeretsiz biçimde vakte riayetsizlik etmek, Misafirliği, ev sahibini yoracak derecede uzatmak, Uzun zamandır görüşülmeyen biriyle ilk sohbette, söze "şişmanlamışsın" türünden yorumlarla başlamak, Bizim için sofra hazırlayan veya hizmetimizde bulunan insanlara teşekkür etmemek, Nasip olan bir nimeti sürekli sergilemek ve insanların gözünün içine sokmak, Aramızda yakın samimiyet olmayan birini telefonla aradığımızda, sonuna kadar defalarca çaldırmak. Acil bir durum yoksa, aradığımız biri telefonumuzu açmadığında, bize dönüş yapabilmesi için makul bir süre beklemeden tekrar tekrar aramak, Telefonla aradığımız birini, daha selam-sabah faslina bile başlamadan, "Beni tanıdın mı?", "Telefonum kayıtlı mı?", "Ben kimim?" türünden sorguya çekmek, Yerlere çöp ve izmarit atmak, tükürmek, Mesire alanlarında piknikten sonra, geride çöp dağları bırakmak, Kamuya açık park-bahçelerde yemek, çekirdek ve meşrubat artıklarını yerlere saçmak, Liste uzayıp gidiyor maalesef... (Taha Kılınç)

İmâm Şafiî Hazretleri’ne göre, "Gece ve gündüz ibâdet saatleri ve zarurî ihtiyaçlar dışında temiz bir kalb ile ilim isteği, nafile namazlardan daha üstün ve fazîletlidir". Efendimiz (s.a.v.) "Hâkk Teâlâ hayrını dilediği kişiyi din babında anlayış sahibi yapar", buyurmuşlardır. Bir başka rivayette Resûlullâh (s.a.v.) bunu söyledikten sonra meâlen şu ayeti okur: "Kulları içinde Allâh (c.c.)’dan yalnız bilginler korkar." (Fâtır s. 28) Taberanî şu hadîsi rivayet eder: "En fazîletli ibâdet dinde anlayış sahibi olmak, dinin en fazîletlisi de haram ve günâhtan sakınmaktır." Taberanî ve Bezzar şu hadîsi rivayet ederler: "İlmin fazîleti, ibâdetin getireceği fazîletten daha hayırlıdır. Dininizde en hayırlı iş de günâhtan sakınmaktır". Taberanî yine şöyle bir hadîsi nakleder: "Az bilgi çok ibâdetten daha hayırlıdır. Kişi Allâh (c.c.)’a ibâdet ettiği takdirde (saadeti için) fıkıh (bu ibâdet anlayışı) ona yeter. Kişi nefsini beğeniyorsa, ona da (felâketi için bu ucûb) cehâleti yeterlidir." Ebu Davud şöyle nakleder: "İlmin isteklisi olana gökteki melekler onun bu teşebbüsünden hoşnut kalarak, ona kanatlarını açarlar. Âlime gelince, göklerde olanlarla yerdekiler, hatta denizlerdeki balinalar dahi ona Hâkk Teâlâ (c.c.)’dan mağfiret dilerler. Âlimin ibâdet edene üstünlüğü, ayın diğer yıldızlara üstünlüğü gibidir. Âlimler peygamberlerin vârisidir. Peygamberler ise ilimden gayrı ne para ve ne de bir dirhem miras bırakmışlardır. İlmi alan (bu yolu seçen) çok büyük bir mirasa konmuş demektir." (İmâm Şarani, Büyük Ahidler, s.50-53)