Mevlana Takvimi

Bir kimse oruç tutmayı nezretse nezrini yerine
getirmesi ve oruç tutması lâzım gelir, eğer tutmazsa
günahkâr olmuş olur. Nezir iki kısımdır; muayyen
nezir ve muayyen olmayan nezir.
Muayyen nezir, kişinin, “bu hafta Cuma günü
oruç tutmak Allâh (c.c.) için üzerime borç olsun”
veya “yarın oruç tutmak Allâh için üzerime borç
olsun” demek sûretiyle nezir zamanını tayin etmesidir.
Muayyen nezir orucu, geceden niyet etmekle
sahih olur, eğer geceden niyet edilmemişse gündüzün
yarısının öncesine kadar niyet edilmesi caizdir.
Bir kimse Cuma günü oruç tutmayı nezretse ve
Cuma günü, nezir orucuna niyet etmeksizin mutlak
oruca niyet ederek oruç tutsa, tuttuğu oruç, nezir
orucu olarak sahih olmuş ve onunla nezir borcundan
kurtulmuş olur. Yalnız bu, mutlak oruca niyet
etmiş olması hâlindedir, eğer kasten veya unutarak
kaza orucuna niyet etmişse tuttuğu oruç, nezir değil
kaza orucu olmuş olur.
Muayyen olmayan orucu, kişinin, “bir gün oruç
tutmak Allâh (c.c.) için üzerime borç olsun” veya
“eğer babam şifa bulursa beş gün oruç tutmak Allâh
(c.c.) için üzerime borç olsun” demesidir. Muayyen
olmayan nezir orucu yalnızca geceden niyet etmekle
sahih olur.
Bir kimse Kurban Bayramının ilk günü oruç tutmayı
nezretse oruç tutması icap etmez, bilâkis o
günde oruç tutmaması ve oruç tutmanın mekruh olmadığı
başka bir günde nezrini kaza etmesi gerekir.
(Eşref Ali et-Tehânevî, Hanefi İlmihali, s.336-337)

Kadınların el, yüz ve ayakları dışında, sarkan saçları
dahil bütün bedenleri namazda veya yabancı erkeklerin
yanında örtülmesi gerekli olan yerlerdir. El ve yüzün ise
bir fitne korkusu bulunmadıkça namazda da namaz dışında
da örtülmesi gerekmez "Kadınlar süslerini (yabancı
erkeklere) açmasınlar" (Nur s. 31) ayetinde "kendiliğinden
görünen yerler müstesnadır" istisnası ile, bedenden
bazı yerlerin açık kalabileceğine işaret edilmiştir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v), Hz. Ebû Bekir (r.a.)’ın kızı
Esma'ya el ve yüzün açık kalabileceğini bildirdiğini belirtmiştir.
Başka bir hadiste Resûlullâh (s.a.v.); "Kadın örtülmesi
gereken avrettir. Dışarı çıktığı zaman şeytan ona
gözünü diker" buyurmuştur.
Sonuç olarak Nur Suresi 31. ayetteki baş örtüsü (hımar)
ve Ahzab Suresi 59. ayetteki dış giysi (cilbab) terimleri
birlikte değerlendirilince, kadın için iki parçalı bir
giysi şekli ortaya çıkar. Birincisi; saç, boyun ve göğüsleri
örten ve omuzlara doğru yakaların üstüne serbest bırakılan
"baş örtüsü"; ikincisi ise "dış giysi" olup, bunun şekli
iki türlü tarif edilmiştir.
Başörtüsünün üstünden, bedeni aşağıya kadar örten
büyük parça giysi veya başörtüsünün altında boyundan
aşağı topuklara kadar örten dış giysi cilbabın tarifleri
arasındadır. Hatta cilbaba, başörtüsü veya peçe anlamı
verenler olduğu gibi Abdullah b. Abbas (r.a)'ın "rida" yani
bedenin üst bölümünü örten dış giysi ya da örtü anlamını
verdiklerini bildilmiştir. Örtünmenin gayesi zinadan ve
yabancı erkeklerin sarkıntılık yapmasından sakındırmak
olduğuna göre, giysinin parça sayısına bakmaksızın bu
nitelikleri taşıması gerekir. Altını göstermemesi, bol olması,
karşı cinsin giysisine benzememesi bu nitelikler arasında
sayılabilir.
(Ali Rıza Peker, Örtünme ve Tesettür)

Hz. Nuaym İbni Mes'ûd (r.a.) Hendek harbi esnasında
İslâm'la şereflendi. Medineli müslümanları, dışardan
Kureyş ve Gatafan kabileleri, içerden Benî Nâdir ve Benî
Kureyza Yahudileri kuşatıp ortadan kaldırmak istediler.
Bu kuşatma yirmi gün kadar sürdü. Her iki tarafta da
açlık, sefalet başgösterdi. Gatafan kabilesinden Hz. Nuaym
(r.a.) gece karanlığında kalkıp Resûlullâh (s.a.v.)
Efendimizin yanına gitti. "Ya Resûlullâh (s.a.v.)! Ben Müslüman
oldum. Yalnız kavmimin bundan haberi yok. Şimdi
bana dilediğini emret!" dedi. İki Cihan Güneşi Efendimiz
de ona: "Kavmine git ve düşmanımızın gayret ve gücünü
zayıflat. Çünkü harp hiledir." buyurdu.
Nuaym İbni Mesûd (r.a.) önce Benî Kureyza'ya gitti:
"Burası sizin memleketiniz. Başka bir yere gidecek haliniz
yok. Ama Kureyş ve Gatafan öyle değil. Savaşı kazanırsa
ganimet bilirler. Kazanamazlarsa güven içinde
memleketlerine dönerler." dedi. Hatta onların bazı adamları
yanlarına alarak rehin tutmalarını teklif etti.
Oradan çıktı Kureyş ve Gatafan'a geldi. Onlara da:
"Beni Kureyza'nın Hz. Peygamber (s.a.v.)'le anlaştığını
ve Kureyş ile Gatafan’dan bir çok kişiyi alıp Nebi (s.a.v.)’e
teslim edeceğini" söyledi. Benî Kureyza'yı denemek için
İkrime gönderildi. "Yarın çarpışmaya karar verdik." dedi.
Onlar: "Yarın yanımızda rehin kalmaları için yetmiş kişiyi
bize vermedikçe sizinle birlikte harb etmeyiz." cevabını
verdiler.
Hz. Nuaym (r.a.) bu şekilde düşmanları birbirine düşürdü.
Aralarındaki anlaşmaları bozmada başarılı oldu.
Gece yarısı bir de şiddetli rüzgâr çıktı. Perişan bir vaziyette
karanlıkta çekip gitmek zorunda kaldılar. O günden
sonra Hz. Nuaym İbni Mesûd (r.a.) Resûlullâh (s.a.v.)'in
güven kaynağı oldu.
(Yusuf Kandehlevî, Hayatu’s-Sahabe)

Osmanlı, en azılı düşmanlarına dahi insanca davranmaktan,
merhametle yaklaşmaktan geri durmadı. Tarihimiz,
bunların emsalsiz misalleriyle doludur. Batılı devletlerin en
çok düşmanlık besledikleri ve yıllarca devirebilmek için iş
birliği yaptıkları Osmanlı padişahlarının başında, Sultan II.
Abdülhamid gelir. Ağır ithamlarla andıkları o Abdülhamid
Han, aleyhindeki onca kara propaganda ve emperyalist politikaya
rağmen Batı Dünyası’nda meydana gelen kimi felaketlere
yüksek insanî duyarlılık göstermiştir.Osmanlı’nın
insanlığı, Sultan II. Abdülhamid zamanında dünyanın diğer
ucunda yer alan ABD’ye kadar erişmişti. 1894’te, ABD’nin
kuzeybatı bölgesindeki ormanlarda büyük bir yangın meydana
gelmiş ve ağır zarara yol açmıştı.Osmanlı’nın Washington
sefiri Mavroyani, Yıldız Sarayı’na gönderdiği bir
mektupla, yardım teklifinde bulundu. Padişah Abdülhamid
Han, teklifi memnuniyetle karşıladı. ABD’li felaketzedelere
önceden planladığı 100 liralık bağışı, 300 lira gibi mühim bir
meblağa yükseltti.
II. Abdülhamid Han, 1890 yılı Kasım ayında Saale
Nehri’nin taşmasından dolayı Turinc bölgesinde mağdur
olan Alman halkına da yardım elini uzatmıştı. Jena Şehri,
Naumbourg, Weissenfels ve Mersabourg daireleriyle, Saks
Altenburg Dükalığı’nın batı tarafları selzedelerine dağıtılmak
üzere Alman İmparatoru’na 750 Osmanlı Lirası göndermişti.
Saks Altenburg Dükası, yardımdan dolayı minnet
ve şükranlarını Osmanlı’nın Berlin Sefiri aracılığıyla şöyle
iletmişti: "Vatandaşlarımın karşılaştığı sıkıntı ve musibetler
karşısında gösterilen bu insaniyetli yaklaşımınızdan dolayı
son derece memnun olduğumdan bütün içtenliğimle teşekkürlerimi
sunmak istedim. Şahsınız ile hanedanınızı her
türlü bela ve afetlerden korumasını Allâh’tan temenni eder,
bu vesile ile saygılarımın kâbulünü rica eylerim."
(İsmail Çolak, Zafer Dergisi, Mart 2021, 531. Sayı)

Ebû Hanife (r.a.)’e göre mest; giymek maksadıyla
deri ve benzeri maddelerden yapılan, ayağı topuğuyla
birlikte örten, içine su geçirmeyen ve ayağa giyildiğinde
bağlanmaksızın kendi kendine dik durâbilecek bir ayakkabı
çeşididir. Fakîhlerin tamamına göre, bu özelliklere
haiz olan patiklerin, mest olarak kullanılması caizdir.
Buna göre; günümüzde her ne kadar mest olarak satılmasalar
da, ayakları topuklarla birlikte örten çizme,
potin ve bot gibi ayakkabı çeşitlerinin üzerine mest
edilmesinde herhangi bir mahzur yoktur. Burada dikkat
edilmesi gereken bir husus vardır. Şöyle ki; ayakkabılar
genellikle sokakta giyildiğinden onlara necaset bulaşması
kuvvetle muhtemeldir.
Fıkıh kitaplarımızda, mestler üzerine mesh etmede
aranan şartlar beyân edilirken, mestlerin temiz olmasından
bahsedilmemiştir. Necâset, mesh mahalli olan
botun üst kısmındaysa bunun üzerine mesh etmek sahih
değildir. Zira meshin temiz suyla yapılması gerekir.
Mesh için elimize aldığımız temiz su, necis olan mahalle
değmesiyle pislenmiş olur. Pislenmiş olan bu su ile
mesh etmek ise caiz değildir.
Şayet necâset botun alt kısmı gibi mesh mahalli olmayan
yerlerde bulunursa meshe mani olmaz. Şunu da
ilave edelim: Botta bulunan necâset, af miktarından fazlaysa
o botlarla namaz kılınmaz.
Namaz kılınamaması meshin sahih olmadığından
dolayı değil, belki necâset namaza mani olduğundan
dolayıdır. Bu durumda olan bir kişi abdestli sayılacağından
Kur’an’a dokunmak gibi abdestsiz yapılamayan
fiilleri yapabilir.
(Suâlli-Cevâplı İslâm Fıkhı, c.1, s.267-268)