Mevlana Takvimi

Birleşmiş Milletler 10 Aralık 1948 tarihinde İnsan Hakları Beyannamesi adı altında bir kararname çıkardı. Yani, medeni dünya (!) bu kadar yıldan sonra insanların eşit olduklarını, hayati ve medeni haklarda aynı düzeyde olduklarını hissetti ve böyle bir belgenin neşrine gerek görmüş oldu. Sözde bu belgenin gayesi, bütün insanların tam bir eşitlik, özgürlük ve güven içerisinde yaşamalarını temin etmek, her ferdin insanlık ailesinde şerefli yerini alabilmesi ve korkusuz yaşamasını garanti altına almaktı. Acaba bu belgede söz konusu hususlar, az da olsa gayesine erişmiş midir? Buna imza koyan milletler dahi bunu uyguladılar mı? Dünyada cereyan eden olaylara baktığımız zaman, bu sorunun cevabı tabii ki “hayır”dır. Çünkü başta beyannameyi imza edenler dâhil, cemiyetlerin hiçbiri çıkarına ve politikasına uymadığı konuları asla uygulamamışlardır. Bu hallerde insanlık da unutulmuş ve insan hakları da. Gerçekten insan haklarını insanlara bahşeden ve uygulayan tek ve yegâne müessese yüce İslam’dır. Peygamber (s.a.v.) Efendimiz’in risaletiyle bunun öncülüğünü yapmış, İslam devletinin bütün hâkimiyeti devirlerinde fiilen uygulanmıştır. Bunun öncülüğü ve şerefi, ondört asırdan beri İslam idare anlayışının ve onun şerefli devlet adamlarının hakkıdır. Ayrıca İslam’da bu hakları insanlara veren yüce Allah (c.c.)’dur, insanoğlu değildir. Kaynağı semavi ve mukaddestir. Bu hak, bir tecrübe ve tekâmülün eseri değil, ezeli bir ilmin ve mutlak bir iradenin Peygamber (s.a.v.) Efendimiz’in şahsında tecellisidir. İnsan hakları, İslam dininin Hazreti Peygamber (s.a.v.) Efendimiz’e vahiy edildiği tarihten itibaren insanlara verilmiş ilahi bir haktır. Efendimiz (s.a.v) Arafat’ta ve Mina’da buyurduğu Veda Hutbesi’nde insan haklarını en mükemmel şekilde belirlemiştir. Müslümanlara düşen bunları tetkik ve tatbik etmektir. (Mehmet Çağlayan, İslam Hukuk Doktrini, s.198)

Kelâmî Dergâhı şeyhi ve 32. Nakşî Postnişini olan Muhammed Es’ad Efendi (k.s.), 1848 (Hicri 1264) yılında bugün Irak sınırları içinde kalan Musul’un Erbil kasabasında doğdu. Muhammed Es’ad Erbili (k.s.), Nakşibendi tarikatının Hâlidiyye Dergâhı Postnişîni olan babası Muhammed Saîd Efendi’nin terbiyesinde ehl-i tarik bir ailede yetişti. Erbil ve Deyr’deki zamanın alimlerinden ilim öğrendi ve 1870 yılında yirmi üç yaşında zahiri ilimlerden icazet (diploma) aldı. Taha el-Hariri’ye intisap etti. Beş yılda seyri sulukünu tamamlayarak, hilafet aldı ve Hacca gitti. Hacc dönüşü Şeyhi vefat edince, İstanbul’a geldi. Fatih Camii’nde Hafız Divanı ile Molla Cami’nin Lüccetü’l-Esrar kitabını okuttu. Ünü kısa zamanda etrafa yayıldı. II. Abdülhamid Han’ın damadı Halid Paşa kendisini saraya davet ederek sohbetlerinden istifade etti. Bu arada Meclis-i Meşayih üyeliğine ve akabinde Kelamî Dergâhı Şeyhliği’ne tayin edildi. Kenz-ül İrfan adlı hadis kitabını neşretti ve büyük ilgi gördü. Abdulhamid Han tarafından vazifeli olarak Erbil’e gönderildi. Şeyh Muhammed Es’ad Erbili (k.s.)’un en önemli özelliklerinden biri “Tarikatı, Şeriatın yaşanabilmesi için bir araç olduğunu ısrarla vurgulamış ve uygulamış olmasıdır”. Bu konuda “Tarikatın esası Şeriattır” demiştir. İkinci özelliği ise Peygamber Efendimiz (s.a.v)’e olan büyük aşkı ve sünnet-i seniyyeyi yaşama konusunda gösterdiği titizlik ve gayretidir. Tekkelerin kapatılmasından sonra hiç sokağa çıkmamaya karar vererek, Erenköy Kazasker’de satın aldığı köşkünde inzivaya çekildi. Ancak evi sürekli polis gözetiminde tutuldu. 23 Aralık 1930’da Menemen vakasıyla ilgili tutuklanarak Menemen’e sevk edildi. İdam talebiyle yargılandı. İlerlemiş yaşı sebebiyle cezası müebbede çevrildi. Oğlu Ali Efendi idam edildi. Menemen’de askeri hastanede tedavisi yapıldığı sırada 3 Mart’ı 4 Mart’a bağlayan gece zehirlenerek Şehid edilmiştir. Cenazesi ailesine verilmeyerek Menemen’de defnedildi. Es’ad Efendi (k.s.)’nun yetiştirdiği en önemli talebesi ve yolunu devam ettiren zât, Hz. Mahmud Sami Ramazanoğlu (k.s.)’dur. (Son Asır Ehl-i Sünnet Âlimleri s. 120)

Edebi, ilim bostanlarında; ünsü, halvet diyârında; hayâyı, nefsin patikalarında; ibret almayı, tefekkür vâdîlerinde; hikmeti ise havf bahçelerinde ara (talep et.) Emrine muhalefet ettiğin hâlde, Allâh’ın ihsânının devâm ettiğini; zikrinden yüz çevirdiğin hâlde (sana) halim davrandığını, hayânın azlığına rağmen günâhlarını örttüğünü ve sen O’na muhtâc olduğun hâlde, Onun sana ihtiyâcının olmadığını iyi bil. Örtülü bir şeyi açma. Bir günâhı nefsinde içinden bile söyleme, veya; sakın bir günâha niyetleneyim deme. Hiçbir küçük günâhta ısrâr etme. Bütün ihtiyâç/yoksunluklarda Yüce Allâh’a sığın. Her durumda, muhtâçlığın (sâdece) O’na olsun.Her işte O’na tevekkül et. Hevâyı bırak; nefsinin tuzak kurduğu/pusuda beklediği şeylere kanma. Zikrini gizle. Yüce Allâh’a şükretmeye devâm et.İstiğfârı çoğalt. Düşünerek ibret al. Acele edilecek yerlerde teenni ile, dostluklarında/arkadaşlıklarında insanlarla olan ilişkilerinde hüsn-i edeble hareket et. Nefsin için insanlara öfkelenme; Allâh için nefsine öfkelen. Kötülük husûsunda kimseye denk olma (diğer bir ifâdeyle; kötülüğe kötülükle karşılık verme). Câhili yüzüne karşı methetmekten sakın; kimsenin de seni yüzüne karşı methetmesine râzı olma. Gülmeni azalt, mizâhtan uzak dur. Acıları gizle. Nâmûsluluğu/iffeti izhâr et. (Haris el-Muhasibî, Ahlak ve Arınma) RESÛLULLÂH’IN YASAKLADIĞI SAÇ TRAŞI “Ya hep tıraş edin ya hep bırakın!” (Ebû Dâvûd, Tereccül 14) “Bana bir berber çağırın!” buyurdu. Gelen berbere emretti, berber bizim başlarımızı tamamen tıraş etti. (Ebû Dâvûd, Menâsik 78) “Resûlullah (s.a.v.) başın bir kısmını tıraş edip bir kısmının (perçem olarak) bırakılmasını yasakladı.” (Buhârî, Libâs 72)

Resûlullâh (s.a.v.) Efendimiz, Hz. Ali (r.a.) ile Hz. Fatıma (r.anha)’yı evlendirirken: “Kızım Fatıma sen Ali’ye cariye gibi ol. Ya Ali, sen de Fatıma’ya köle gibi ol” buyurmuşlardır. (Buhari) Resûlullâh (s.a.v.) Efendimiz: “köle gibi ol” buyururlarken bize: “Teslim almanın en iyi yolunun teslim olmak olduğunu” öğretmiş olmasıdır. Cariyeye ait bir örnek vermek gerekirse; bir hükümdarın birçok cariyeleri varmış. Onların içerisinde siyahi bir cariyeye çok ehemmiyet verir, onu çok takdir eder ve diğerlerine göre daha fazla hoş muamele edermiş. Bu cariyeyi diğer cariyeler kıskanırlarmış. Hükümdar birgün diğer cariyelere bu farkın nedenini öğretmek istemiş. Tüm cariyelerin eline çok kıymetli taşlarla işlenmiş mücevher bir vazo vermiş ve: “Emrimdir, hepiniz bunları yere vurun ve kırın” demiş. Hiçbir cariye kıymetli taşlarla işlenmiş o vazolarını kırıp parçalayamamış ve hepsi alıp göğüslerine basmışlar. Yalnızca o siyahi cariye vazoyu yere atıp paramparça etmiş. Hükümdar siyahi cariyeye: Diğer cariyeler ‘hükümdarımızın bize verdiği kıymetli hediyedir. Biz bunu yere çarpamayız’ düşüncesiyle diğer tüm cariyelerim bağırlarına bastılar. Sen ise yere çarptın paramparça ettin vazoyu. Neden böyle yaptın?” diye sorunca siyahi cariye: “Önemli olan hükümdarımın emrinin yerine getirilip onun kalbinin kırılmamasıdır. Bu mücevherlerin ne önemi var. Ben sizin emrinizi yerine getirip kalbinizi kırmamak için bu vazoyu kırdım” cevabını vermiş ve herkes aradaki muhabbet farkını anlamış. Allâh Resûlü (s.a.v.)’in bize öğrettiği köle ve cariye kıstası budur. Yani eğer güzel ahlâklı, İslâm fıtratı üzere yetişmiş kadın ve erkekler evlendikleri zaman birbirlerine bu misallerdeki köle ve cariye gibi muamele ederlerse birbirlerine teslim olmuş ve dolayısıyla birbirlerini teslim almış olurlar. Böylece en güzel İslâmî yuvayı kurmuş olurlar. (Ömer Muhammed Öztürk, Sohbetler 2, s.141 )

Kimya sahasında dünyaca ünlü bir bilim adamı olan Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu ile yapılan bir röportajda şunlar kaydedilmiştir: “Bize zamanında öğretmemişler. Ama Amerika’da iken, Gazali’nin eserlerini bulup okuyunca dünyam değişti, hayretler içinde kaldım. Kimya-ı Saadet’i okurken gördüm ki, Gazali, bugünkü batı dünyasından beş yüz yıl ilerideymiş. Davos’ta milletlerarası bir toplantıda, Gazali’den, Mesnevi’den biraz bahsettim. Çeşitli ülke başbakanlarının, dünyaca ünlü işadamlarının katıldığı toplantıda dünyanın meseleleri tartışılıyordu. Onların düşünce ve tekliflerini dinleyince dayanamadım ve Mesnevi’den, Gazali’den bir-iki şey anlattım. Maddi ve manevi dünyanın iç içe olması gerektiğini aktardım. Başlangıçta bende bir çekingenlik, hatta korku vardı. Adamlar öyle bir meraklandılar ki, ondan sonra bana dört tane konferans verdirdiler. İşadamları, birinci mevki uçak biletleri gönderip, beni ülkelerine davet ediyorlardı.” Selçuklu Devleti döneminin büyük âlimi İmam-ı Gazali’yi, Mevlana Celaleddin-i Rumi’yi, Yunus Emre’yi, Molla Gürani, Molla Hüsrev, Kemalpaşazade ve Ebussuud Efendi’yi öncelikle bu millete kimler anlatacak diye düşündüğümüzde herhalde İlahiyat fakülteleri ve hocaları gelecektir. Oysa onlar Türk ve Osmanlı düşmanı Cemaleddin Afgani, Abduh, Seyit Kutup, Reşid Rıza, Mevdudi ve Hamidullah’ı anlatmaktan bunlara sıra bulamadılar. (İstisnalar kaideyi bozmaz). Biz Tarihimize sırt çevirdiğimizde nice bin yıllık kültürümüze, medeniyetimize, ilim adamlarımıza, yazılı eserlerimize yabancılaştığımızı da görmüyor muyuz? Türk bilim adamlarının bin yıllık bir dönem içinde bırakmış olduğu eserlere, yabancı yazarların eserleri gibi bakmak herhalde bu neslin en büyük kaybıdır. Ya onları düşman eseri gibi görmeye ne söylenebilir? (Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil, Devr-i Gül Sohbetleri, s.92-93)