Mevlana Takvimi

İlk, orta ve lise tahsîlini Adana’da tamâmlayan Hz. Sâmî (k.s.),
yüksek tahsîlini İstanbul’da yaparlar. Hukuk Fakültesini birincilikle
bitiren Hz. Sâmî (k.s.), bu arada bir müddet Gümüşhâneli
Dergâhı’na devâm ederler. Bu sırada Bâyezıd dersiâmlarından
Rüşdü Efendi (Eski Beşiktaş müftüsü Merhûm Fuat Çamdibi
Hocanın babası): “Sâmî Evlâdım, gel seni Şeyhülmeşâyih Es‘âd
Erbilî Hazretlerine götüreyim.” der. Bu teklifi kabûl eden Efendi
Hazretleri, Rüşdü Efendi ile berâber Kelâmî Dergâhı’na giderler.
Bu ilk karşılaşmanın devâmını kendileri şöyle anlatıyorlar:
“Üstâdımızın huzûruna varıp ellerini öptük. Rüşdü Efendi Hoca:
“Üstâdım bu getirdiğim genç Gümüşhâneli Ahmed Ziyâeddin
Efendi’nin evlâdlarından Adanalı Sâmî Efendi”, deyince; birden
Üstâdımız Es‘âd Efendi Hazretleri: “Hayır! O bizim evlâdımız” buyurdular.
Ve orada devâm ettiğim evrâdın ne olduğunu sordular.
“Günde beşbin zikrullâh, bir cüz Kur’ân-ı Kerîm tilâveti, Delâil-i
Hayrât” diye cevâb verdim. “Evlâdım hastalık nerede ise tedâviye
oradan başlamak lâzım, bu yüzden şimdilik bunları terk edip kalbî
zikre başlayacaksın” buyurdular ve Fakîre inâbe verdiler.”
Akarsu deryâya kavuşmuş; su mecrâını bulmuştu. Cenâb-ı
Hâkk’ın lûtfu inâyeti ile Hz. Sâmî Efendimiz bir kaç ayda seyr-u
sülûkunu ikmâl buyurdular. Daha önce iki yıl devâm edilen
dergâhta olmayan tecellî burada bir kaç ayda olmuştu el-hâmdü
li’llâh. Kısa sürede icâzet ve mutlak hilâfet alan Efendimiz Hazretleri
mürşid-i kâmilin görevine âid şu kıssaları naklediyorlar: “Gençliğimde
dergâha devâm ediyordum. Orada vazîfesi müntesiblerin
ayakkabılarının tozunu almak olan bir dervîş vardı. Bir gün onun
elindeki bezi aldım, pertavsızın (mercek) altına tutarak bir müddet
güneşin altında tuttum. Güneşin harâretinin pertavsız vasıtasıyla
bezin üzerine teksîf edilmesi ile bez tutuştu ve yanmağa başladı.
Dervîş hayretler içinde kaldı.
İşte mürşid-i kâmil, iki cihânın Serveri ve Rahmet Güneşi Nebî
salla’llâhu ‘aleyhi ve sellem Efendimiz’den aldığı nûru müntesiblerden
müsâid kimselerin kalblerine teksîf edip, o nûr-ı Muhammedî
(s.a.v.) ile kalbleri diriltip kemâle erdiren kişidir, bi-izni’llâh. Mürşid-i
kâmil çobana benzer; çoban dağda koyunları otlatırken bacağı
kırılanı orada bırakır mı? Sırtına atıp ağıla kadar getirir. Mürşid-i
kâmil de hiç bir evlâdını bırakmaz ve terk etmez bi-izni’llâh.”

Hz. Mahmud Sâmi (k.s.)’un hayatını manevi vazifelisi
ve ihvâna kılavuzu Muhterem Ömer Muhammed Öztürk’ün
kâleminden yayınlamaya devam ediyoruz:
Hz. Sâmi (k.s.), sâlih dostların birbirlerine olan yardımlarının
Kıyâmet günü de devâm edeceğinin tefsîrde beyân
edildiğini sohbetlerinde sık sık anlatırlardı:
Kıyâmet günü hesâba çekilen bir kulun seyyiâtı hasenâtına
denk geliyor. Meselâ, 1000 seyyiesi (günâhı) varsa 1000 de
hasenesi (sevâbı) var. Cenâb-ı Hâkk Azze ve Celle Hazretleri
o kuluna “anne babana git bir hasene iste, verirlerse bana
getir seni cennete dâhil edeyim” buyuruyor. O kul Mahşer
gününün o sıkıntılı anında Allâh’ın lûtfu ile anne ve babasını
bulup durumunu onlara anlatıyor. Onlar da “evlâdım bugünkü
günde biz kendimizi kurtaramadık ki sana bir faydamız olsun;
sana bir şey veremeyiz” diyorlar. O eli boş olarak, mahzûn bir
hâlde Hâkk’ın huzûruna varıyor. “Annem babam bana bir şey
vermediler yâ Rabbi” diye durumu arz ediyor. Bunun üzerine
Hâkk Te‘âlâ ve tekaddes hazretleri o kuluna:
“Senin dünyâ hayatında benim rızâm için sevdiğin bir dostun
yok mu idi?” diye soruyor. Cenâb-ı Hâkk kulunun o anda
hâtırına getiriyor ve “evet yâ Rabbi, filân kulun ile biz dünyâ
hayatında senin rızân için sevişirdik (birbirimizi karşılıklı severdik)”
diyor. Allâh (c.c.)’un lûtfu ile o dostunu bulup durumunu
ona anlatıyor. Kardeşi cevâben diyor ki:
“Ey kardeşim, ne kadar hasene istersen alabilirsin. Ben
kendimi kurtaramadım, bâri sen kendini kurtar” diyor. Hesâb
veren kul, Cenâb-ı Hâkk’ın huzûruna sevinçle geliyor ve durumu
arz ediyor. Bunun üzerine Sübhân olan Râbbimiz:
“Yâ öyle mi; o böyle bir ızdırâblı gününde kardeşine acıyarak
hasene veriyor; bense Cevvâdü Kerîmim, Erhâ-mü’r-
Râhimînim, her ikinizi de affettim” buyuruyor.
Ne büyük tebşîrât-ı ilâhî. El-hâmdü li’llâhi râbbî’l-‘âlemîn.
Allâh (c.c.) cümlemize rızâsı için birbirimizi sevmeyi nasîb
etsin (Âmîn).

Hz. Mevlânâ dostlarına ve yakınlarına çalışmayı emreder
ve helal kazancın ehemmiyetini şu sözlerle dile getirirlerdi.
“İnsanın elde ettiği şey, zararsa çalışmamasından
ileri gelmiştir; kârsa çalışıp çabalamasından.Kazanmak
da ekin ekmeye benzer, ekmedikçe ona sahip olmaya
hakkın yoktur. Hiç buğday ektin de, arpa verdiğini gördün
mü?” sözleriyle çalışmanın ehemmiyetini vurgulamışlardır.
Miskinliği ve tembelliği de dâima reddeden Mevlânâ
derdi ki: “Tevekkül ediyorsan, çalışmak hususunda da tevekkül
et; kazan da sonra Allâh (c.c.)’ya dayan. Birisi bir
define buluverir, “Ben de onu istiyorum, dükkanla, alışverişle
ne işim var?” der. Baht işi bu, fakat nâdirdir. Tende
kudret oldukça çalışıp kazanmak gerek. Çalışıp kazanmak,
define bulmaya mâni değil ya. Sen işten kalma da,
nasibinde varsa define de arkandan gelsin.
Mevlânâ, dostlarına ne olursa olsun helal kazancı ve
helal lokmayı tavsiye eder ve şöyle buyururlardı: “Nur ve
kemali arttıran lokma, helal kazançtan elde edilen lokmadır.
İlim ve hikmet helal lokmadan doğar; aşk ve rikkat (gönül
inceliği) helal lokmadan meydana gelir.”
Mevlânâ dostlarına dilenmeyi yasaklamış ve: “Biz
kendi dostlarımıza dilencilik kapılarını kapattık. Dostlarımız,
ticaret, kitabet veya herhangi bir el emeği ve alın
teri ile geçimlerini temin etsinler. Biz Hazreti Peygamber
(s.a.v.)’in “Gücün yettikçe, istemekten sakın.” emrini yerine
getirdik. Bizim müridlerimizden kim bu yolu tutmaz ise,
onun pul kadar değeri yoktur.” buyurmuşlardır. Allah (c.c.)
şefaatlerine nâil eylesin. Allah (c.c.) ve Resûlü (s.a.v.)’in
emir ve yasaklarını gözünün nuru bilenlerden eylesin.
(Hz. Mevlânâ Hayatı ve Şahsiyeti s. 61)

Edep konusunda büyükler şöyle der: “Edebe riâyet etmeyen,
sünnetlere riâyet etmeyi kaçırır, sünnetlere uymayı kaçıran
farzları ve vacipleri gereği gibi yapmaktan uzaklaşır, farz
ve vacip gibi dînin temellerinin yeterince yerine getirilememesi,
kişiyi îmanını kaybetme tehlikesine duçar eder. Îmânını kaybedene
binlerce vah olsun!” O halde mutlu sona ulaşmanın
ana kaynağı, daha doğrusu başlangıç noktası edeptir. Adabın
korunması işte bu sebeple büyük önem arz eder.
Edep bir taç imiş nur-i Hüda’dan
Giy ol tâcı emin ol her belâdan
Mısralarının bütün ihvâna ezberletilmesini emreden Hz.
Sâmi (k.s.)’un hayrul halefi olan Muhterem Ömer Muhammed
Öztürk’ün hayatı her konuda üstün bir edep dairesi içinde geçmektedir.
Sohbetlerinde şöyle buyurmuştur:
“Büyükler, İslâm’ın altıncı şartı edeptir derler. Bununla
İslâm’ın 5 şartına bir şey eklemiş olmuyorlar. Ancak bu beş
şartın hakkıyla yaşanabilmesi için edep kurallarına riâyet edilmesi
gerektiğini söylemiş oluyorlar. İslâm edepler manzumesidir”
buyurarak edepten çok sık bahsederler.
Muhterem Ömer Muhammed Öztürk’ün sahip oldukları
yüksek edep, her muâmelelerinde kendisini gösterir. Kalp kırmaktan
son derece kaçınırlar, yakınındaki birinin bir hatasını
söyleyebilmek için kalbi kırılmasın, incinmesin diye senelerce
bekledikleri olmuştur. Allâh Resûlü (s.a.v.)’e karşı edepleri ise
bambaşka bir dikkat ve ciddiyetle tecelli etmektedir. Sohbetlerinde
şöyle buyurmuşlardır:
“Allâh (c.c.) ve Resûlü (s.a.v.)’e karşı en ufak bir saygısızlıkta
bulunulmamalıdır. Resûlullâh (s.a.v.)’in kendisi, ebeveyni,
zevceleri, çocukları, ehl-i beyti, sahâbesi için değil Resûlullâh
(s.a.v.) Efendimiz’i sevenler için dâhi dikkatli, edepli, temkinli
ve saygılı bulunması gerektiğini beyan etmiştir. Hz. Mevlâna
Celâleddin Efendimiz: “Ya Resûlullâh (s.a.v.), ben ağzımı bin
kere misvaklarım, bin kere miskle, amberle yıkarım, yine de bu
ağzı senin mübârek ismin olan Muhammed (s.a.v.)’i anmaya
layık göremem” buyurmuşlardır.
(Misvâk Neşriyât, Hakk Yolda Kılavuz Ömer Öztürk, s.248)

İbn Mes’ud (r.a.) şöyle söylüyor. "Her kimi Allâh (c.c.)’un
huzuruna çıkmak sevindirecekse beş vakit namazı, namaza
çağırılan yerde kılsın. Allâhü Teâlâ sizin Peygamberiniz
(s.a.v.) için hidayet yollarını şeriat yaptı. Açık açık beyan etti.
Beş vakit namaz da hidayet yollarındandır. Eğer siz namazını
evinde kılan şu adam gibi evlerinizde kılarsanız Peygamberiniz
(s.a.v.) yolunu terketmiş olursunuz. Peygamberiniz
(s.a.v.)’in yolunu terkederseniz dalâlete düşersiniz. Yeminler
olsun ki, ben içimizden, cemaatten geri kalanın, ya nifakı
mâlum münâfık, ya da hasta olan kimseden başkasını bilmiyorum.
Hatta ayakları tutmayacak derecede hasta olan bir
adam, cemaatle kılınan namazın fazîletine olan hırsından ve
terkindeki günâhın korkusundan iki kişinin kolları arasında
câmiye getirilir ve saf arasına külçe gibi bırakılırdı.
Allâhü Teâlâ’nın şu ayetinin: "Andolsun Tevrat’tan sonra
Zebur’da da yazmışızdır ki, arza ancak sâlih kullanın
mirasçı olur." (Enbiyâ s. 106) tefsirinde, sâlih kullardan murad
beş vakit namazı câmide cemaatle kılan kimseler olduğu bildirilmiştir.
Bir sahih hadîste Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
"Kim ki evinde bol su ile gusleder, sonra Allâh
(c.c.)’un evlerinden, câmilerden birine, farzlardan bir
farzı edâ etmek için yürürse, attığı her adımdan biri bir
hatâsını siler, yıkar; diğeri de kendisini bir derece yükseltir.
Namaz kıldığı vakit, o namazgâhda bulunduğu sürece
melekler devamlı olarak: "Ya Râb, o orada kimseyi
incitmediği ve konuşmadığı müddetçe onu yarlığa" diye
onun için istiğfar ederler.
Resûl-i Ekrem (s.a.v.), "Ey ashâbım, sizlere, kendisiyle
Allâh (c.c.)’un hatâları sileceği ve sâyesinde yüce derecelere
yükselteceği şeylere delâlet edip bildireyim mi?"
buyurdu. Ashâb (r.a.e.), "Tabiî yâ Resûlullâh, bildir." dediler.
Resûl-i Ekrem (s.a.v.), "Çok soğuklarda abdesti mükemmel
almak, adımları mescitlere doğru çoğaltmak, namazdan
sonra diğer namaz vaktini beklemektir."
(İmâm Zehebî, İslâm Şeriatinde Büyük Günâhlar, s.209-210