Mevlana Takvimi

Ebu Mansur (rh.a) diyor ki: “Bize göre, Allâhü Teâlâ’nın
görünmesi idraksiz ve tefsirsiz olarak ifade edilmesi hak
ve lâzımdır. Allâhü Teâlâ’nın görünmesine delil ise: “Hiç
bîr göz O’nu dünyada ihata ve idrak edemez. Fakat O,
ilmiyle bütün gözleri, varlıkları ihata eder. O, bütün
incelikleri bilir, her şeyden haberdârdır.” (En’am s. 103)
mealindeki ayet-i celîledir.
İkinci delil: Musa (a.s.)’ın niyazını beyan eden: “Musa
şöyle dedi: “Râbbim, cemalini bana göster, sana bakayım.”
(Araf s. 143) mealindeki ayet-i celîledir. Eğer Allâh
(c.c)’u görmek caiz olmasaydı, Musa (a.s.)’dan böyle bir
isteğin vuku bulması, onun cehlini ve Râbb’ini bilmemesini
ifade ederdi. Kim ki cahil olursa, o kimsenin Allâh
(c.c.)’un vahyini koruyan ve Peygamberlik görevini üzerine
alan kimse olma imkân ve ihtimalinin dışında olurdu.
Sonra gerçekten Allâhü Teâlâ, Musa (a.s.)’ı ne böyle istekten
nehyetti ve ne de onu me’yûs edip ümitsiz bıraktı.
Halbuki Nuh (a.s.)’a bunun gayri bir istekte bulunmayı
nehyetti. (Hud s. 42-47) Adem (a.s.) ve peygamberlerden
başkalarına, bu tür istekte bulunmalarından dolayı sitem
etti. (Taha s. 121) Bu, yani Allâh (c.c.)’u görmek eğer caiz
olmamış olsaydı, bu çeşit hareket, insanı küfre götürürdü.
Allâhü Teâlâ, Musa (a.s.)’ın niyazını reddetmeyip, isteğinin
gerçekleşme imkânı dahilinde olduğunu beyânla
şöyle buyurdu: “Beni hiç bir zaman göremezsin, fakat
şu dağa bak. Eğer o, yerinde durursa sen de benî görürsün.”
Eğer, “belki Musa Allâh’tan kendisini bilmesi için
bir alamet istedi” denirse, bu hususa şöyle cevap veriiir:
Allâhü Teâlâ “Beni hiç bir zaman göremezsin” buyurdu
ama kendini gösterdi.
(İmam Ebu Mansur Maturidi, Kitab’ut Tevhid, s.16)

Osmanlı ülkesinde uygulamaya koyduğu kanunlar ve
adil idaresi ile nam salan Sultan Süleyman’ın şöhreti, Avrupa’
da bizzat yönettiği on üç sefer ile yayıldı. Bu seferler
sonrasında Avrupa’da”Büyük Türk”, “Muhteşem Süleyman”
isimleri ile tanınmış, Türkler arasında “Kanûni” lakabı ile
anılmıştır.
Kırk altı yıllık uzun saltanat dönemi boyunca Osmanlı
orduları Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarında birçok muharebeler
yapmış, kazanılan zaferlerle imparatorluk arazisi her
üç kıta üzerinde büyük genişlemeler kaydetmiştir. Vefat ettiğinde
babası Selim Han’dan devraldığı 6.500.000 km2
Osmanlı toprağını, yaptığı fetihlerle 14.800.000 km2 ‘ye
ulaştırmıştı. Kanûni’nin tüm bu fetih ve seferleri sonucunda
on altıncı asır “Türk asrı” olarak isimlendirildi.
On altıncı asıra damgasını vuran büyük Türk sultanı
sultan Süleyman, zamanının tüm kralları ve beyleri üzerinde
yüksek otoritesini hissettirmiştir. Bu otoritenin en güzel
örneği, Kanûni’nin Fransa Kralına yazdığı mektuptur:
“Ben ki, sultanların sultanı, hâkânların hâkânı, hükümdarlara
taç giydiren, Allah (c.c.)’nun yeryüzündeki
gölgesi ve Akdeniz’in ve Karadeniz’in ve Rumeli’nin
ve İstanbul’un ve Mukaddes Mekke ve Medine’nin
ve Kudüs’ün ve Anadolu’nun ve Karaman’ın ve
Gürcistan’ın ve Rum’un (Sivas, Tokat, Amasya) ve Dulkadır
Vilayeti’nin ve Diyarbekir’in ve Azerbaycan’ın ve
Acem’in ve Şam’ın ve Halep’in ve bütün Arap diyarının
ve Mısır’ın ve Cezayir’in ve Tunus’un ve Yemen’in
ve Eflak’ın ve Boğdan’ın ve Erdel’in ve Belgrad’ın ve
Bosna’nın ve Budin’in ve daha nice memleketlerinin ki,
yüce atalarımızın ezici kuvvetleriyle fethettikleri ve benim
dahi ateş saçan zafer kılıcımla fetheylediğim nice
diyarın sultanı ve padişahı, Sultan Bayezid Han oğlu
Sultan Selim Han oğlu, Sultan Süleyman Han’ım!
Sen ki, Fransa ülkesinin Kralı Françesko’sun.”...
(Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil, Kayı IV: Ufukların Sultanı Kanûni, s. 293-294)

Tevfikin Allâh (c.c.)’dan olduğuna inanarak "Euzü billahi
mine’ş-şeytani’r-racim" demekten maksadımız, her
türlü yasaklardan ve sakınılması gerekenlerin tamamından
Allâh (c.c.)’a sığınmaktır. Yine şüphe yok ki yasaklar,
ya itikâda veya âmele dair olur. İtikâda dair olanlar, Peygamberimiz
(s.a.v.)’den gelen meşhur haberde şöyle geçmektedir:
"Ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacak. Tek
bir fırka hariç hepsi cehennemdedir." Bu hadîs, yetmiş
iki fırkanın bozuk inançlar ve batıl mezheblerle nitelenmiş
olduklarına delildir.
Şüphe yok ki "Euzü billâh" dememiz bütün sapıklıklardan
Allâh (c.c.)’a sığınmayı içine alır. Bir şeyden sığınmak
ise, ancak korkulan o şeyi tanıyıp, bâtıl ve çirkin olduğunu
bilmekle mümkün olur. Böylece, "Euzü billâh" dememizin
yakinî, hakikî meselelerden binlercesini içine aldığı ortaya
çıkar.
Batıl âmellere gelince, bunlar, hakkında yasaklanma
olan her husustur. Bunlar da ya Kur’ân’da, ya mütevatir
haberlerde, ya âhâd haberlerde, ya ümmetin icmâında
yahut da sahih kıyâslarda yer alır. Ve yine şüphe yok ki,
bu yasaklanan şeylerin sayısı binleri aşar. Bizim "Euzü
billâh" dememiz, bunların hepsini ve tamamını içine alır.
Bu izâhımızla, "Euzü billâh" dememizin, mühim ve muteber
meselelerden on binlercesini veya daha fazlasını ya
da daha azını içine aldığı ortaya çıkar.
İnceliklerden birisi de; Cenâb-ı Hâkk’ın "Euzü billâh"
sözü, yersiz inanç ve davranışları reddetmeye işarettir,
"Bismillâh" sözü ise uygun inanç ve amellere işarettir.
Buna göre O (c.c.)’un "Bismillâh" sözü, ancak gerçek
inançların ve seçkin amellerin tamamına vâkıf olduktan
sonra anlaşılır. Bu da selim aklın ve aşikâr hakikâtin doğruluğuna
şehadet ettiği bir sıralamadır.
(Fahruddîn Er-Râzî, Tefsîr-i Kebîr Mefâtîhu’l-Ğayb, c.1, s.2-3)

Beyhakî, Abdullah b. Mübarek (r.a.)’den nakletti ki:
Abdullah’a şöyle denildi: "Bir kişi ne zaman fetvâ verebilir?"
Abdullah (r.a.) dedi ki: "Kişi, Kitap ve sünneti
bildiği, Kitap ve sünnetten hüküm çıkarmaya kabiliyeti
olduğu zaman fetva verebilir." Resûlullâh (s.a.v.) şöyle
buyurdu: "Kim kendi reyi, görüşü ile Kur’an hakkında
bir görüş bildirirse, bu kişi görüşü isâbet etse
bile hataya düşmüş demektir."
Ömer (r.a.), İbn Abbas (r.a.)’a bir mektup göndererek
dedi ki: "Kitabı, Resûlü ve kıblesi bir olan bu ümmet nasıl
olur da ihtilâfa düşer?" İbn Abbas (r.a.) cevaben dedi
ki: "Ya Emire’l Mü’minin! Bize Kur’an nazil oldu, biz de
onun ne için indiğini bilerek okuduk, belledik. Bizlerden
öyle kavimler, topluluklar gelecek ki Kur’an’ın ne için
indiğini bilmeden onu okuyacaklar. Her grubun bu ayetten
ayrı ayrı görüşleri olacaktır. Farklı farklı olduğunda
ihtilâfa düşeceklerdir. İhtilâfa düşünce birbirleriyle savaşacaklardır."
Evet, bunlardan anlaşılıyor ki Kur’an’dan doğru hüküm
çıkarmak için ayetlerin sebebi nüzulünün, ne için
indiğinin bilinmesi gerekmektedir. Bunlar da Resûlullâh
(s.a.v.)’in hadislerinin bilinmesi ile mümkündür.
Ömer (r.a.) Şureyh (r.a.)’e mektup ile bildirdi ki:
"Bir mesele hakkında fetvâ vermen gerektiğinde Allâh
(c.c.)’un kitabında olan hükme bak, meseleye bunu uygula.
Eğer Kur’an’da bir şey bulamazsan, Resûlullâh
(s.a.v.)’in sünnetiyle hükmet. Eğer sünnette de bir
şey bulamazsan salih kişilerin (sahabelerin) ve âdil
imâmların görüşlerine göre hüküm ver. Eğer bunlardan
da bir şey bulamazsan, o zaman kendi görüşünle ictihât
edersin."
(İmâm Suyutî, Akidede Sünnetin Yeri, s.92-94)

Ebû Derda (r.a.) şöyle anlattı: "Hz. Süleyman
(a.s.)’ın bir oğlu vardı , öldü. Kendisine iki melek geldi.
Biri diğerine düşmanmış gibi gözüktü. Biri, ötekini
kastederek şöyle dedi: "Ben tohum ektim ama hasat
alamadım. Bu geldi, hepsini götürdü."
Hz. Süleyman (a.s.) Ötekine sordu: "Sen ne dersin?"
Şöyle anlattı: "Yolu tutup gittim. O tohumları, sağa sola
saçtım; yolu açtım." Süleyman Peygamber öbürüne
sordu: "Sen, yol üzerine tohum ektin? Oradan insanların
geçeceğini bilmiyor musun?" Bu kez melek ona sordu:
"Peki, sen neden oğlunun ölümüne aşırı üzülüyorsun?
Bilmiyormusun ki ölüm, âhirete giden yoldur. "
Abdullah b. Abbâs (r.a.) seferde iken, kızının
öldüğünü duyunca dönüp geldi. Şöyle dedi: "Bir avret
idi, Allâh onu gizledi. Bir zahmet idi, Allâh yetişti. Bir
ecir idi, Allâh onu baha yolladı. Bundan sonra gitti; iki
rekât namaz kıldı." Şöyle dedi: "Allâh’ın bize emrettiğini
yaptık." "Sabır ve namazla yardım isteyiniz." (Bakara
45) Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurdu: "İçinizden birinin
ayakkabısının bağı kopsa, onun için Allâh’a duâ
etsin. O da başa gelen musibetlerden biridir."
Ahmed b. Hamdan, Ahmed b. Hars, Kuteybe,
Saîd, Mâlik b. Rebia, Ebû Abdurrahman yoluyla gelen
bir rivayette; Ümmü Seleme Resûlullâh (s.a.v.)’ın
şöyle buyurduğunu anlattı: "Bir kimse, bir musibete
uğrarsa Allâh’ın emrine göre: "Biz, Allâh içiniz.
Allâh’a döneceğiz. Allâh’ım beni bu musibetimle
mükâfatlandır. Ondan ötürü hayırla karşıla" derse
Allâhü Teâlâ onun dileğini kâbul eder."
(Ebu’l-Leys es-Semerkandi , Tenbihü’l- Gafilin s.297-298)