braincast | پادکست علوم شناختی و مغز

این اپیزود از برینکست در شهریور ۱۴۰۴ ضبط شده، اما به خاطر مشغله‌ها، انتشارش تا الان به تعویق افتاد.

این روزها فضای اطراف‌مون بیشتر از همیشه تحت تأثیر موضوعات سیاسیه، و طبیعیه که هر کدوم از ما با حساسیت‌ها و تجربه‌های متفاوتی به این بحث‌ها نگاه کنیم.

شاید شروع سال جدید، فرصت کوچیکی باشه برای اینکه بعضی از پیش‌فرض‌هامون رو دوباره مرور کنیم.

توی این اپیزود درباره «مغز سیاسی» حرف می‌زنیم. اینکه چطور بخشی از باورهای ما می‌تونه ریشه در ساختارهای زیستی و نحوه کارکرد مغزمون داشته باشه.

شاید اگر این زاویه دید رو جدی‌تر بگیریم، بتونیم بعضی از اختلاف‌هامون رو نه فقط به عنوان تقابل «درست و غلط»، بلکه به عنوان تفاوت در نحوه پردازش و تجربه دنیا ببینیم.

این اپیزود قرار نیست جوابی قطعی بده، فقط تلاشیه برای اینکه کمی آروم‌تر و دقیق‌تر به ذهن خودمون و دیگران نگاه کنیم.

نسخه ویدئویی این گفتگو رو می‌تونید در کانال یوتوب و آپارات ما ببینید.

youtube.com/@braincastmedia

aparat.com/braincast

_______________________

پی‌نوشت:

مفهوم «مغز سیاسی» به این اشاره دارد که بخشی از گرایش‌ها و واکنش‌های سیاسی ما تنها انتخاب‌های آگاهانه نیست، بلکه ریشه در فرایندهای شناختی و زیستی مغز دارد. شیوه پردازش خطر، میزان تحمل ابهام، سبک تصمیم‌گیری و واکنش‌های هیجانی می‌توانند بر قضاوت‌های اجتماعی و سیاسی اثر بگذارند. البته تجربه، آموزش و فرهنگ همچنان نقش مهمی دارند، اما مغز ما نقطه شروعی است که جهان را از خلال آن تفسیر می‌کنیم. گفت‌وگویی که در این قسمت پادکست می‌شنوید در شهریور 1404 ضبط شده بود، اما به دلیل مشغله‌ها تا امروز منتشر نشد. حالا، در روزهایی که هم فشارها و پیچیدگی‌های رویدادهای اخیر را تجربه می‌کنیم و هم در شروع سال جدید قرار داریم، شاید زمان مناسبی باشد که دوباره به این پرسش فکر کنیم: چقدر از برداشت‌ها و قضاوت‌های ما به ساختار ذهن و مغز ما برمی‌گردد؟ این گفت‌وگو تلاشی است برای نگاه کردن به رفتار سیاسی از زاویه‌ای شناختی؛ زاویه‌ای که کمک می‌کند اختلاف دیدگاه‌ها را نه صرفاً به‌عنوان تقابل فکری، بلکه بخشی از نحوه کارکرد مغز انسان درک کنیم.

علوم شناختی با رویکردی میان‌رشته‌ای، فرآیندهای ذهنی مانند ادراک، یادگیری، حافظه، تصمیم‌گیری و حل مسئله را بررسی می‌کند و از یافته‌های علوم اعصاب، روان‌شناسی، زبان‌شناسی و علوم رایانه بهره می‌گیرد. روان‌شناسی سازمانی اما این شناخت را در بستر محیط کار و تعاملات شغلی به‌کار می‌گیرد؛ یعنی چگونگی تأثیر انگیزه، فرهنگ سازمان، سبک‌های رهبری، ارتباطات، رضایت شغلی و رفتار گروهی بر بهره‌وری و سلامت روان کارکنان. پیوند این دو حوزه، به طراحی محیط‌های کاری هوشمندتر، تصمیم‌گیری مؤثرتر، آموزش کارآمدتر و ایجاد سازمان‌هایی سازگار با ذهن و توانایی‌های انسان منجر می‌شود.

در این گفتگو با علی نیک‌سرشت (کاندیدای دکتری علوم شناختی و روان‎‌شناس سازمانی) تلاش می‌کنیم درباره هم‌افزایی این دوحوزه گفتگو کنیم.

نسخه ویدئویی در یوتیوب:
https://youtu.be/BKrg49KeWes

امروزه ادغام یافته‌های علوم شناختی با رسانه‌های دیجیتال و بازاریابی، چشم‌انداز نوینی برای تأثیرگذاری بر رفتار و انتخاب‌های انسانی گشوده است؛ اما این پیشرفت‌ها همواره با پرسش‌های جدی درباره پیامدهای اخلاقی، اجتماعی و توسعه‌ای مواجه‌اند. آیا به‌کارگیری دانش مغز و شناخت می‌تواند بسترساز توسعه پایدار باشد یا خطر شکل‌گیری نابرابری‌های شناختی و مهندسی پنهان افکار عمومی را شدت می‌بخشد؟ وقتی رسانه و فناوری بررسی‌های علمی را به ابزارهای قدرتمند جهت‌دهی تبدیل می‌کنند، مسئولیت ما در تضمین استقلال ذهنی، سواد رسانه‌ای و صیانت از کرامت انسانی دوچندان می‌شود. آینده‌ای ساخته‌شده بر بنیان علوم مغز و شناخت، نیازمند گفت‌وگو و تأملی عمیق بر مرزهای اخلاق، توسعه اجتماعی و آزادی شناختی است.

در مقدمه فصل چهارم با محمد خادمی (پژوهشگر شناخت اجتماعی و توسعه پایدار) تلاش کردیم درباره دغدغه‌هایی پیرامون کاربردی شدن علوم شناختی برای حل مسائل واقعی این روزها صحبت کنیم.

نسخه ویدئویی این گفتگو رو می‌تونید در کانال‌های یوتیوب و آپارات ما دنبال کنید.

لینک اپیزود صفر فصل چهارم در کانال یوتیوب:
https://youtu.be/z75_dGlsC70

لینک کانال آپارات:
aparat.com/braincast

ادامه گفتگوی پویا پاک‌نژاد با آیدا رضائی در آخرین اپیزود این فصل، با دنبال کردن بحثی پیرامون تعارض‌های شناختی پیش می‌رود.

مشاهده نسخه ویدئویی در یوتیوب:
https://youtu.be/P-Ne80dDvS8

لینک مشاهده نسخه ویدئویی در آپارات:
https://www.aparat.com/v/zjdxk2w